1

Εκλογές στην Τουρκία και κουρδικό κόμμα: έκπληξη ή αναμενόμενο γεγονός;

 

Παρ’ότι το Ανώτατο Εκλογοδικείο της Τουρκίας ανακοίνωσε ότι τα τελικά αποτελέσματα θα δοθούν επίσημα μεταξύ 19 και 22 Ιουνίου, ωστόσο  κανείς δε μπορεί να την αμφισβητήσει την αξία του αποτελέσματος των εκλογών της 7ης Ιουνίου στην Τουρκία. Για πρώτη φορά το Κουρδικό Δημοκρατικό Λαϊκό Κόμμα (HDP) κατάφερε αυτόνομο να εκλέξει τουλάχιστον 80 βουλευτές στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση (TBMM), αποφεύγοντας τις μηχανορραφίες και τα «τερτίπια» των συνεργασιών και των ανεξάρτητων βουλευτών των περασμένων εκλογικών αναμετρήσεων που του επέτρεπαν μεν να εκλέγει βουλευτές αλλά να μην έχει αυτόνομη κοινοβουλευτική ομάδα, με ό,τι αυτό σημαίνει τόσο στις ισορροπίες εντός του Κοινοβουλίου όσο και στην ανάδειξη του έργου και των διεκδικήσεων του κουρδικού κόμματος.

Παρά το γεγονός ότι το 13,12% των 47,51 εκατομμυρίων Τούρκων ψήφισε το ΗDP, αυτό δεν ήταν το μόνο θετικό γεγονός των τούρκικων εκλογών. Το πιο σημαντικό ήταν βέβαια ότι το 60% των ψηφοφόρων δεν ψήφισαν το κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚP) του Ερντογάν. Το ΑΚP κατάφερε να πάρει μόλις το 40,87% των ψήφων του τούρκικου λαού, παρά τις προσπάθειες να προσεταιριστεί τόσο Κούρδους ψηφοφόρους όσο και Αλεβίτες. Ωστόσο, θα ήταν κανείς πολύ αφελής να θεωρήσει ότι το ποσοστό αυτό του HDP και η ταυτόχρονη αύξηση της δημοτικότητας του Selahattin Demirtas, του επικεφαλής του κουρδικού κόμματος, ήταν αποτέλεσμα μόνο ή σε μεγάλο βαθμό των κοινωνικών κινημάτων και της στάσης της κίνησης του πάρκου Γκεζί. Αν και είναι μεγαλύτερη η αξία της ενασχόλησής μας με την κουρδική πολιτική στην Τουρκία, ωστόσο αξίζει να αναφερθεί το τι προηγήθηκε των τούρκικων εκλογών.

 

Τα θεμέλια του κόμματος του Ερντογάν είχαν ήδη αρχίσει να τρίζουν τόσο λόγω εσωκομματικών αιτίων όσο και εξωγενών, με κύριο αυτό της παράλληλης δομής, της Κοινότητας Γκιουλέν, που παραπαίει ανάμεσα στο Ισλάμ και στο κοσμικό κράτος. Η κοινότητα Γκιουλέν πάντως σίγουρα είναι ενάντια στην ισλαμικού τύπου κυβέρνηση του ΑΚP που μάλλον κλίνει προς τα κράτη της μέσης Ανατολής παρά προς τη Δύση. Μάλιστα τόσο ενοχλήθηκε η πρώην κυβέρνηση Ερντογάν από την εμπλοκή του Γκιουλέν στα πολιτικά πράγματα της Τουρκίας ώστε απομάκρυνε όλους τους θιασώτες του Φετουλλάχ Γκιουλέν από θέσεις ευθύνης στο Δημόσιο, θεωρώντας το θέμα ζήτημα ζωής και θανάτου, σύμφωνα με τον Ισλέρ, τότε αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης Ερντογάν.

Από την άλλη, μία σειρά από σκάνδαλα που εμπλέκουν και μέλη των οικογενειών της κυβέρνησης άρχισαν να αποκαλύπτουν στην κοινή γνώμη το σαθρό χαρακτήρα της διακυβέρνησης Ερντογάν, ο οποίος μετά από 13 χρόνια στο τιμόνι της Τουρκίας, είτε ως Πρωθυπουργός είτε ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, μοιάζει να αφήνεται στη μοίρα του και να μη μπορεί πια να κρύψει τα προβλήματα κάτω απ’το χαλί. Μέσα σ’όλα τα άλλα, από τα πιο σημαντικά σκάνδαλα που οπωσδήποτε συνετέλεσε στη μείωση της παντοδυναμίας του Ερντογάν, ήταν αυτό των παρανομιών του Ιδρύματος Διακονίας της Νεολαίας και της Εκπαίδευσης, του οποίου μέλη του Δ.Σ. είναι ο υιός και οι θυγατέρες του Ερντογάν, η σύλληψη των παιδιών τριών Υπουργών της κυβέρνησης Ερντογάν  (εσωτερικών, οικονομίας και πολεοδομίας) με κατηγορίες για «ρεμούλες σε δημόσιους διαγωνισμούς, δωροδοκίες, λαδώματα, κατάχρηση εξουσίας και ξέπλυμα βρώμικου χρήματος» στις 17 Δεκμεβρίου 2013, οι τηλφωνικές υποκλοπές σύμφωνα με τις οποίες φαίνεται ότι ο Ερντογάν παρεμβαίνει στον τύπο με απολύσεις και απειλές όπως αυτήν στην Ταράφ το Μάρτιο του 2014, η φίμωση των ΜΜΕ στην Τουρκία (κατάταξη σύμφωνα με το Freedom house στις «μερικώς ελεύθερες χώρες») και άλλα πολλά. Επιπλέον, η παντοδυναμία του Ερντογάν, που ήθελε μάλιστα να την επιβάλει με την αλλαγή του Συντάγματος, η οποία μάλλον ακυρώνεται μετά τα πρόσφατα εκλογικά αποτελέσματα, αποτέλεσε μεγάλη αιτία κόντρας μεταξύ της Κυβέρνησης και του ίδιου ως Προέδρου της Δημοκρατίας, στην οποία μάλιστα περιέχεται και η όλη συζήτηση για την επίλυση του Κουρδικού. Αποκορύφωμα αυτής της διαμάχης ήταν ο καβγάς Αρίντς-Γκιοκτσέκ, ο οποίος στήθηκε πάνω στη συζήτηση της πορείας του κουρδικού και απέδειξε το δίχως άλλο ότι το κυβερνών κόμμα δεν έχει πάρει στα σοβαρά ούτε τη σημασία επίλυσης του κουρδικού με τον πιο αναίμακτο τρόπο, ούτε τη συμμόρφωση που πρέπει να ακολουθήσει η Τουρκία αναφορικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα και το σεβασμό των μειονοτήτων.

 

Τα γεγονότα αυτά καθώς κι άλλες εκφάνσεις του παρακμιακού πολιτικού βίου της γείτονος χώρας (βλ. υπόθεση Βαριοπούλα) συνετέλεσαν καθοριστικά σε αυτό που είχαν προβλέψει πολλοί πολιτικοί αναλυτές αλλά και Πανεπιστημιακοί όπως ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Σαμπαντζί, Φουάτ Κέιμαν, στην εφημερίδα Ραντικάλ στις 25/3/2015. Άλλωστε θα ήταν ανακριβές και αφελές να ισχυριστούμε ότι η πτώση του Ερντογάν, ο οποίος υπολόγιζε σε 400 έδρες από τις 550 της Εθνοσυνέλευσης, οφείλεται μόνον στον κουρδικό λαό, στους αριστερούς και στο Γκεζί παρκ που φαίνεται να αποτελούν υγιή κομμάτια του τουρκικού λαού, που αμφισβητούν τις αυτοκρατορικές λογικές και ζητούν περισσότερη δημοκρατία. Εξάλλου, εάν υπολογίσει κάποιος το ποσοστό του κουρδικού πληθυσμού της Τουρκίας που υπολογίζεται περίπου σε 15% του τούρκικου πληθυσμού, τότε αυτό θα σήμαινε ένα μεγάλο ποσοστό για το κουρδικό κόμμα, γεγονός που δεν είχε ουδέποτε επιτευχθεί και δεδομένου του ποσοστού αυτού, μάλλον θα έπρεπε να έχει επιτευχθεί ένα καλύτερο αποτέλεσμα.

 

Τι όμως έχει συμβεί με το HDP, την κυβέρνηση του βουνού και τον ξεχασμένο στο νησί Ιμραλί Οτζαλάν που έφεραν ένα κόμμα δημοκρατικό και φιλελεύθερο να εκτινάξει τις ελπίδες των προοδευτικών Τούρκων πέρα από τα συνηθισμένα και να δώσουν ένα ηχηρό χαστούκι στον πλεονέκτη Ερντογάν που μέχρι χθες ονειρευόταν να στεγάσει τα αυτοκρατορικά του όνειρα πέραν του φαντασμαγορικού τσαουσεσκικού τύπου Ακσαράι και στην τουρκική Εθνοσυνέλευση;

Μείζον ζήτημα λοιπόν, που απασχόλησε τόσο τον Ερντογάν όσο και το κουρδικό κόμμα, είναι με ποιον πραγματικά πρέπει ή τελικά συνδιαλλέγεται ο Ερντογάν για την πορεία του κουρδικού ζητήματος. Αν και Οτζαλάν και HDP δεν ταυτίζονται, ωστόσο δεν πρέπει να παραβλέπει κανείς το γεγονός ότι ο Οτζαλάν, ως κατάσκοπος και μπλεγμένος «τρομοκράτης» κατά την τουρκική κυβέρνηση, φέρει μία πολιτική και ηθική απαξία καθώς βρίσκεται φυλακισμένος στο νησί Ίμραλί, σε φυλακές υψίστης ασφαλείας. Ο ίδιος ο Ερντογάν, φρόντισε να δώσει την απάντηση ήδη στις 28 Δεκεμβρίου 2012, στο κανάλι 1 της τουρκικής κρατικής ΤRT, μιλώντας για συνομιλίες που έχουν ξεκινήσει με το νησί. Αποφεύγοντας ο τότε Τούρκος Πρωθυπουργός να αναφέρει το όνομα του Οτζαλάν, έδωσε ωστόσο δύο σαφή μηνύματα: ότι δε θα ασχοληθεί με το HDP, το οποίο απειλούσε να του κλέψει έδρες στην Εθνοσυνέλευση και ότι αρχίζει τον προεκλογικό αγώνα για το κόμμα του, στοχεύοντας φυσικά στην προσέλκυση κουρδικών ψήφων, οι οποίες είναι πολλές και πρέπει να κατευθυνθούν προς το κόμμα του προκειμένου να συνεχίσει τη μονοκομματική του διακυβέρνηση και την εθνολαϊκίστικη πολιτική του.

Ωστόσο, ως επίσημη εκδοχή των συνομιλιών με το «νησί» το ΑΚP έδωσε την ανάγκη επίλυσης του προβλήματος της τρομοκρατίας με τον αφοπλισμό κυρίως του  PKK, του οποίου πολλά μέλη (τουλάχιστον 8.000 εκείνη την εποχή) βρίσκονταν στη φυλακή. Είναι λοιπόν φανερή μία τουλάχιστον σε επίπεδο ευχών προσπάθεια συνέχισης της πολιτικής του Οζάλ, ο οποίος ήδη από το 1990 προσπάθησε να ξεκινήσει μία ειλικρινή προσπάθεια επίλυσης του κουρδικού, απλά η οπτική πλέον του Ερντογάν φάνηκε πως είναι φυτεμένη πάνω σε εθνικιστικές πολιτικές αποκλεισμού των Κούρδων που παρουσιάζονται ως εχθροί της εθνικής και εδαφικής ενότητας της μητέρας πατρίδας. Φυσικά, όλη αυτή η νέα προσπάθεια του Ερντογάν, κατηγορήθηκε και από την αντιπολίτευση του CHP καθώς «μύριζε» ψήφους τόσο για τις προεδρικές εκλογές του 2014 όσο και για τις εθνικές του 2015. Πάντως ενδεικτική των σκοπιμοτήτων του νέου Αυτοκράτορα Ερντογάν σχετικά με το κουρδικό και την επίλυσή του ήταν η στροφή αυτή στην προσέγγιση του κουρδικού πληθυσμού μέσω του Οτζαλάν, τον οποίο μέχρι πρότινος (2011) φωτογράφιζε με δηλώσεις για την επαναφορά της θανατικής ποινής.

 

Γιατί όμως ο Τούρκος πρώην Πρωθυπουργός και νυν Πρόεδρος της Δημοκρατίας επικεντρώθηκε για τρία ολόκληρα χρόνια στη δήθεν εξεύρεση λύσης στο κουρδικό, τη στιγμή που άνοιγε άλλες πληγές και συντηρούσε παλιές αμαρτίες όπως αυτές του κατεχομένου τμήματος της Κύπρου, τις σχέσεις με το Ισραήλ και τη Συρία και το νεοεμφανιζόμενο  ISIS; Η απάντηση μοιάζει προφανής. Οποιαδήποτε ταύτιση του Οτζαλάν και του PKK με το HDP και η σχετικά μετριοπαθής στάση που φάνηκε να τηρεί ο Ερντογάν απέναντι στο Ιμραλί και το Καντίλ θα απέβαινε προς ωφέλεια του κουρδικού κόμματος που πάντα έμοιαζε να απειλεί τη μονοκομματική διακυβέρνηση στην τούρκικη εθνοσυνέλευση, εάν κατάφερνε κάποτε να κατέβει αυτόνομο και να περάσει το όριο του 10%. Ωστόσο είναι αλήθεια ότι ο Οτζαλάν ασκεί τεράστια επιρροή στην κυβέρνηση του βουνού χωρίς να σημαίνει ότι οι Κούρδοι αντάρτες ένεθεν κακείθεν των συνόρων εύκολα μπορούν να πεισθούν να παρατήσουν τα όπλα χωρίς σημαντικές οπισθοχωρήσεις από την τουρκική κυβέρνηση.

Βέβαια, όπως αναφέρει και ο Αμπάς Βαλίμ, Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μπογιάτζισι και Κούρδος του Ιράν, «ο αφοπλισμός του κινήματος είναι πρωτίστως θέμα πολιτικό και πρακτικό παρά στρατιωτικό».  Για το λόγο αυτό είναι πολύ σημαντικό να συμμετάσχουν στις συνομιλίες όχι μόνο ο Οτζαλάν αλλά και η κυβέρνηση του «βουνού» που μπορεί να διαφοροποιηθεί από τον Οτζαλάν, αν νοιώσει ότι οι κόποι του και οι διεκδικήσεις του δεν ικανοποιούνται πλήρως από την προσφορά του Ερντογάν προς τον Οτζαλάν.

Τι όμως σημαίνει κουρδικό κίνημα, κυβέρνηση του «βουνού» και PKK και με ποιους όρους θα ήταν ικανοποιημένος ο κουρδικός λαός ώστε να παρατήσει τα όπλα και συμβιβασθεί με το «μεγάλο ηγέτη» Ερντογάν; Την απάντηση την έδωσε το ίδιο το κόμμα του HDP στον Οδικό Χάρτη των 10 σημείων που συνέταξε ο Οτζαλάν και  παρουσίασε το HDP στις 28/2/2015 στο μέγαρο του Ντολμά Μπαχτσέ και μάλιστα στο γραφείο εργασίας του Τούρκου Πρωθυπουργού. Αίσθηση προκάλεσε, πέραν του τόπου παρουσίασης των 10 σημείων που ήδη είχαν συζητηθεί μεταξύ του Οτζαλάν και της αντιπροσωπείας της τούρκικης κυβέρνησης και της κυβέρνησης του «βουνού» όλη αυτή την τριετία, η παρουσίαση τους τόσο από την τριμερή αντιπροσωπεία του HDP όσο και από εκπροσώπους της κυβέρνησης του AKP, δηλωτικό της προόδου της κυβέρνησης, έστω και ελέω πολιτικών σκοπιμοτήτων, σε σχέση με το κουρδικό ζήτημα.

Ο οδικός αυτός χάρτης, ο οποίος συντάχθηκε από τον Οτζαλάν και εγκρίθηκε από την Κυβέρνηση του «βουνού», περιείχε ούτε λίγο ούτε πολύ όλες τις βασικές διεκδικήσεις του κουρδικού λαού όλα αυτά τα χρόνια που διεκδικεί την πολιτική του αυτονομία από το μονολιθικό τούρκικο κράτος. Τα σημεία αυτά συνοψίζονται, στην άσκηση από την τουρκική κυβέρνηση πραγματικά δημοκρατικής πολιτικής, τον προσδιορισμό της εθνικής και τοπικής διάστασης της δημοκρατικής λύσης, τις θεσμικές εγγυήσεις των ελεύθερων πολιτών, την εμπλοκή του κράτους και της κοινωνίας στην άσκηση της δημοκρατικής πολιτικής, τις οικονομικές επιπτώσεις της δημοκρατικής λύσης, το ζήτημα της ασφάλειας με σεβασμό στις δημοκρατικές αξίες και ελευθερίες, τη δημοκρατική και νομικά αξιόπιστη αντιμετώπιση ζητημάτων σχετικά με τις γυναίκες, τον πολιτισμό και την οικολογία, την πλουραλιστική δημοκρατική αντίληψη της έννοιας της ταυτότητας, τον ορισμό του δημοκρατικού κράτους, της κοινής πατρίδας και του έθνους βάσει δημοκρατικών κριτηρίων και τέλος την υιοθέτηση ενός νέου Συντάγματος που θα εμπεριέχει όλα τα παραπάνω, υπό το πρίσμα μίας σύγχρονης, πραγματικά δημοκρατικής διακυβέρνησης.

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η λίστα αυτή παρουσιάστηκε σε μία στιγμή καμπής της συζήτησης επίλυσης του κουρδικού με τον Ερντογάν να μιλάει λίγους μήνες πριν για το Κομπάνι (σημαντικός τόπος για τους Κούρδους) το οποίο σύμφωνα με αυτόν πρόκειται (ή καλύτερα εύχεται) να πέσει στα χέρια του «ΙΚΙΛ (ISIS)» ενώ παράλληλα 49 άτομα σκοτώνονταν στις κουρδικές περιοχές της νοτιοανατολικής Τουρκίας τον Οκτώβρη του 2014. Τέλος, αναφορικά με τα αιτήματα του Οδικού Χάρτη, τα οποία μοιάζουν εκ πρώτης όψεως αφηρημένα, αποτελούν σίγουρα θέσεις αντίθετες στην ασκηθείσα μέχρι τώρα πολιτική του Ερντογάν στο κουρδικό ζήτημα, όπως κορυφώθηκε με την ψήφιση μέρους του Νομοσχεδίου για την Εθνική Ασφάλεια. Αντίθετος μάλιστα στο νομοσχέδιο αυτό εμφανίστηκε ο τωρινός θριαμβευτής των προεδρικών εκλογών, συμπρόεδρος του HDP Σελαχατίν Ντεμίρτας, ο οποίος επανέλαβε ότι οι προωθούμενες ρυθμίσεις για την Εσωτερική Ασφάλεια απέχουν παρασάγγας από οποιαδήποτε προσπάθεια προώθησης της δημοκρατίας.

Τι όμως σημαίνει αυτή η λίστα των 10 σημείων για το κουρδικό κίνημα και κατά πόσο έχει αξία για ολόκληρη την τουρκική κοινωνία μάλλον φανερώθηκε με το αποτέλεσμα των εκλογών της 7ης Ιουνίου. Τα αιτήματα της λίστας Οτζαλάν φανερώνουν χωρίς κανένα πρόσχημα το δημοκρατικό και φιλελεύθερο χαρακτήρα του κουρδικού κινήματος και του HDP, όμοιο με εκείνο των ανθρώπων που συγκεντρώνονταν επί ημέρες στο πάρκο Γκεζί και οι οποίοι δε θα μπορούσαν να βρουν καταφύγιο κάπου αλλού παρά στο κουρδικό κόμμα, μιας και η αριστερά μοιάζει διαμελισμένη και προβληματική. Δεν είναι τυχαίο ότι το κίνημα θεωρεί το κουρδικό ζήτημα και το ζήτημα της δημοκρατίας στην Τουρκία ταυτόσημα, σε σημείο που και τα δύο να μιλούν για εκδημοκρατισμό της χώρας, αποδοχή όλων των εθνοτικών και θρησκευτικών ταυτοτήτων και καθορισμό της έννοιας του πολίτη. Μάλιστα, ο προοδευτικός χαρακτήρας του κουρδικού κινήματος εκφράζεται πρωτίστως με την απαίτηση για ένα νέο Σύνταγμα που θα φέρει την «εκ νέου ίδρυση» της τουρκικής Δημοκρατίας, βασισμένη στις αρχές της ειρήνης και της κοινωνικής συμφιλίωσης, περιλαμβάνοντας φυσικά την επίλυση με δημοκρατικό τρόπο του κουρδικού ζητήματος.

Κάτω από αυτές τις εξελίξεις και τη συνέχιση των επισκέψεων της αντιπροσωπείας της Κυβέρνησης και του κουρδικού κόμματος HDP στο νησί Ίμραλι, αναγκάστηκε ο Ερντογάν να κινηθεί κατάλληλα ώστε να επιτύχει τον έναν και μοναδικό σκοπό του: την άνετη επικράτηση του κόμματος του αλλά και του ίδιου ως υποψηφίου Προέδρου της Δημοκρατίας στις προεδρικές και κοινοβουλευτικές εκλογές του 2014 και 2015 αντίστοιχα. Ενδεικτική κίνηση του σχεδίου προσέγγισης των κουρδικών ψήφων, πέραν της προσέγγισης του «δολοφόνου νηπίων», όπως συνήθιζαν τα τούρκικα ΜΜ Ενημέρωσης να αποκαλούν τον Άπο, ήταν να καταρτίσει η Κυβέρνηση το 2013 Επιτροπή Σοφών η οποία εργάστηκε επί 2 μήνες σε όλη την περιφέρεια προκειμένου να εντοπίσει όλες τις αντιδράσεις της τούρκικης κοινωνίας στο ζήτημα της επίλυσης του κουρδικού. Επίσης, παρέτεινε το ΑΚP την ημερομηνία λύσης του κοινοβουλίου το καλοκαίρι του 2014 από την 1η Ιουλίου στις 25 Ιουλίου, προκειμένου να ψηφιστεί νομοσχέδιο για το πακέτο λύσης του κουρδικού. Βέβαια, οι αντιδράσεις του HDP δεν άργησαν να φανούν θεωρώντας ότι οι κινήσεις αυτές αποσκοπούσαν το δίχως άλλο στην άγρα κουρδικής ψήφου από τον Ερντογάν, που διεκδικούσε μία πανηγυρική εκλογή στο ύψιστο αξίωμα της τουρκικής Δημοκρατίας.

Τόσο λοιπόν με αυτές τις έμμεσες ενέδρες όσο και με ευθείες επιθέσεις σε βάρος του κουρδικού HDP, όπως στις 15.3.2015 όπου ανέφερε επί λέξει «…Έχουμε αντίκρυ μας μία αρρωστημένη νοοτροπία που στηρίζει όλες τις ελπίδες της στα επεισόδια των βανδάλων στους δρόμους…», ο Ερντογάν δεν κατάφερε παρά να συσπειρώσει έναν κόσμο προοδευτικό και όχι αναγκαστικά αριστερό στο κουρδικό κόμμα, απέναντι στη ματαιοδοξία του για μία οθωμανικού τύπου υπερπροεδρία που ονειρευόταν για τον εαυτό του. Το ΗDP και το εθνικιστικό κόμμα των γκρίζων λύκων MHP αναγορεύτηκαν σε κύριους αντιπάλους του ΑΚP, παραγκωνίζοντας το σοσιαλιστικό κόμμα του CHP, το οποίο έτσι κι αλλιώς αποδεικνύεται ένα χλιαρό κόμμα και απέναντι στο κουρδικό ζήτημα.

 

Η μεγάλη για τις περιστάσεις επιτυχία του κουρδικού κόμματος, βασίστηκε επιπλέον και  στην ούτως ή άλλως ξεκάθαρη πλέον διάθεση του PKK και της πολιτικής έκφρασης του από τον Οτζαλάν και του HDP να τελειώσει τον πόλεμο και να μεταφέρει το ζήτημα σε πολιτικό επίπεδο. Χαρακτηριστικές είναι οι δηλώσεις του Διοικητή του PKK Καντίλ Μουράτ Καραγιλάν στην φιλοκουρδική εφημερίδα «Γενί Γκιουντέμ» την 23/6/2015 όπου αναφέρεται στη λύση του κουρδικού με θέσπιση του δικαιώματος της αυτοδιοίκησης, στο τέλος του πολέμου ήδη από τις 25 Απριλίου 2013 και στη στήριξη των ελπίδων σε δράση του AKP, το οποίο οφείλει όπως λέει «… να καθαρίσει το δρόμο…», ώστε να υπάρξει και η τελική συμφωνία μεταξύ των πλευρών. Δε θα πρέπει να αγνοηθεί  η αναφορά του Καραγιλάν στις Ηνωμένες Πολιτείες τις οποίες θεωρεί αντίθετες σε μία επίλυση του κουρδικού που φτάνουν μέχρι να βάζουν και εμπόδια στην πορεία λύσης.

Συμπερασματικά, θα λέγαμε ότι η ανάδειξη του HDP σε τέταρτο κόμμα ήταν αποτέλεσμα πολλών παραγόντων και θα ταν λάθος να θεωρήσουμε μόνο το Γκεζί Παρκ την αιτία της μεγάλης επιτυχίας του κουρδικού κόμματος.  Μάλλον η πιο σημαντική αιτία είναι η αθρόα μετακίνηση των Κούρδων ψηφοφόρων  οι οποίοι έδωσαν την αύξηση του 3% στο HDP εγκαταλείποντας το AKP και τον κυρίαρχο Ερντογάν.  Η δεύτερη πηγή (περίπου 3% ακόμα) εμπίπτει στις λεγόμενες «δανεικές ψήφους» που κάθε φορά έλκονται από το κόμμα που διεκδικεί με τον πληρέστερο τρόπο τις δυτικές αξίες και αυτή τη φορά το HDP φάνηκε πιο ώριμο από το CHP. Σε όλο αυτό πρέπει να προστεθεί κι ένα μικρό ποσοστό κάτω του 1% που προέρχεται από ψηφοφόρους Αλεβίτες, το σύνηθες κοινό του CHP.  Το σημαντικό βέβαια και η μεγάλη πρόκληση του HDP είναι η διατήρηση του ποσοστού του, γεγονός που μπορεί να το αναδείξει ακόμα και στη μείζονα αντιπολίτευση στις επόμενες εκλογές, είτε αυτές γίνουν τώρα λόγω μη σχηματισμού κυβέρνησης είτε σε λίγα χρόνια, μιας και πολλοί ισχυρίζονται ότι μία κυβέρνηση του AKP με το κόμμα των γκρίζων λύκων δε μπορεί να συνεργαστεί παρά μόνο σε καθημερινά ζητήματα και όχι στα μεγαλεπήβολα πολιτικά σχέδια του Ερντογάν.

 




Νίκος Ρωμανός: και εγένετο ελληνική δικαιοσύνη.

 

Έκθαμβος ο νομικός κόσμος άκουσε την απόφαση του δικαστικού συμβουλίου που ήρθε να δώσει τέλος στο αίτημα του Νίκου Ρωμανού περί του αυτονόητου: να παρακολουθεί τα μαθήματα της σχολής του, με τις προβλεπόμενες άδειες βάσει του σωφρονιστικού κώδικα. Ανήκουμε λοιπόν σε εκείνη την πολύ προοδευτική χώρα των σύγχρονων Ελλήνων που ανοίγουν δρόμους πολιτισμού, παράδειγμα προς μίμηση για άλλους, της οποίας ο σωφρονιστικός κώδικας προβλέπει το ασύλληπτο μέτρο για τους φυλακισμένους σπουδαστές να εξέρχονται της φυλακής για το αυτονόητο: να σπουδάσουν. Και είτε θέλετε να το πιστέψετε είτε όχι, η χώρα αυτή δε βρίσκεται στο μεσαίωνα. Είναι μία σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα, με Χάρτες θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμβαλλόμενη σε διεθνείς συνθήκες προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου, μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης και άλλα τέτοια ευφάνταστα. Και ευτυχώς που είμαστε έτσι και όχι σαν αυτούς τους καθυστερημένους του Σουηδούς που έχουν καταργήσει το τεκμήριο της επικινδυνότητας και δεν προφυλακίζουν παρά μόνο για λόγους εξαιρετικούς όπως η παρεμπόδιση της έρευνας των γεγονότων ή τους Νορβηγούς που έδωσαν ποινή 21 χρόνων στο νεοναζί Μπρέιβικ για το θάνατο 77 ανθρώπων, έχοντας απόλυτα συναίσθηση ότι η πρόληψη και τα προ «εορτής» μέτρα είναι αυτά που θα πρέπει να βρίσκονται στο κέντρο της δικαστικής – ποινικής διαδικασίας και όχι η εκδικητική μανία κατά των κατηγορουμένων, λες και εμείς δε μπορούμε να βρεθούμε ποτέ σε μία τέτοια θέση.

Ανήκουμε λοιπόν σε εκείνη την προοδευτική χώρα του πολιτισμού που ο Υπουργός Δικαιοσύνης αντιλαμβάνεται τους ομοφυλόφιλους σαν αφύσικους, παραμορφωμένους ψυχικά ανθρώπους που ζητάνε πράγματα οπισθοδρομικά και τερατουργηματικά. Να κατοχυρώνονται νομικά με τους συντρόφους τους, να διεκδικούνε νομικά ίση μεταχείριση χωρίς να πέφτει σε κανέναν λόγο το τι κάνει κάποιος/α με τον εραστή και την ερωμένη του/της λες και ρωτήθηκε ποτέ ο ίδιος τι κάνει τόσα χρόνια στο κρεββάτι του, τι προτιμήσεις έχουν σεξουαλικά και ψυχικά τα παιδιά του, τι νευρώσεις και καταναγκασμούς έχει ο ίδιος ή οι υπόλοιποι βουλευτές που κρύβονται πίσω από τη σιωπή του ανθρώπινου ελλείμματός τους. Η χώρα μας ωστόσο σέβεται τη φύση του ανθρώπου σύμφωνα με αυτόν τον Υπουργό όπως προκύπτει από την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος στις Σκουριές προς χάριν Μπόμπολα και καναδικής εταιρείας, του δάσους στο Πόρτο Καράς προς χάριν Πάχτα και λοιπών, του Ασωπού προς χάριν μικροσυμφερόντων εταιρειών – ψηφοφόρων, της «Σαχάρα» στην Καλλικράτεια, των ελεύθερων αδόμητων χώρων, του ελληνικού και άλλων πολλών προς χάριν ΤΑΙΠΕΔ. Αν έτσι σκέφτεται τη φυσικότητα αυτός ο Υπουργός, τότε μάλλον ο γάμος των ομοφυλόφιλων είναι μονόδρομος.

Ανήκουμε λοιπόν σε εκείνη την προοδευτική χώρα που πας στα δικαστήριά της και νομίζεις ότι πήγες στα Ιεροσόλυμα για προσκύνημα με εικονίδια, κομποσκοίνια, φωτοτυπίες «Αγίων», φωτογραφίες μοναστηριών και άλλα ευφάνταστα να κρέμονται στους τοίχους των δικαστικών μεγάρων ως μάρτυρες της πιθανής μη απονομής δικαιοσύνης αφού ότι επιχειρήματα και να έχουμε στα ακροατήρια η δικαιοσύνη θα απονεμηθεί από έναν κριτή αόρατο, πετώντας στον κάλαθο των αχρήστων τη λογική αλληλουχία της σκέψης και της νομικής επιστήμης. Και αναρωτιέμαι γιατί να μη γίνονται οι δίκες μέσα στις Εκκλησίες και μπαίνουν οι άνθρωποι σε έξοδα να αγοράζουν χιλιάδες εικονίτσες. Ας το επισπεύσουμε λοιπόν Κύριε Αθανασίου. Είναι εξάλλου δοκιμασμένο παράδειγμα από άλλες εποχές.

Ανήκουμε σε εκείνη τη δημοκρατική χώρα που η Πρόεδρος Δικαστών και Εισαγγελέων βγαίνει δημόσια να κατηγορήσει τη βασική αρχή άσκησης και ελέγχου της δημοκρατίας μας, την Κυβέρνηση, για μη τήρηση των αποφάσεων των δικαστηρίων, για αυθαιρεσία δηλαδή, λέγοντας ότι αυτή η στάση της Κυβέρνησης και του Υπουργού Δικαιοσύνης που βαρύνεται εάν δεν το έχει καταλάβει με την κατηγορία αυτή, αποτελεί κίνδυνο για τους πολίτες, την έννομη τάξη και τη δημοκρατία μας. Και είναι δικαστές σαν την Κυρία Θάνου και τους υπολοίπους, που πρέπει να παρεμβαίνουν υπέρ μας, υπέρ του κράτους δικαίου, των βασικών ανθρωπίνων και εργασιακών δικαιωμάτων, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και να λένε στον κάθε Υπουργό ότι δεν κάνει για αυτή τη θέση και ότι η αυτογνωσία είναι το μεγαλύτερο προσόν ενός σοφού ανθρώπου. Εκτός εάν έχει αποφασίσει να σπάσει τον εσωτερικό του καθρέπτη δια παντός.

Η περίπτωση του Νίκου Ρωμανού, έρχεται να βάλει την ταφόπλακα στην ελπίδα μας ότι η Δικαιοσύνη δε φαλκιδεύεται, δε χειραγωγείται, δεν πολιτικοποιείται, είναι σταθερή αξία μακριά από ανθρώπινες εγγενείς αδυναμίες.

Μετά από όλα αυτά, οι δικηγορικοί σύλλογοι αποφάσισαν αποχή διαρκείας κόντρα σε έναν προσβλητικό νέο κώδικα πολιτικής δικονομίας που μοιάζει σαν δίδυμος αδερφός με την απόφαση του δικαστικού συμβουλίου περί μη χορήγησης άδειας σπουδών στο Νίκο Ρωμανό. Η αποχή έρχεται να λάβει το ηθικό εκείνο βάρος της γενικότερης υπονόμευσης της απονομής δικαίου, όπως στην περίπτωση της αθώωσης του βουλευτή της Χρυσής Αυγής για τις καταστροφές των πάγκων των μικροπωλητών αλλοδαπών σε λαϊκή στο Μεσολόγγι, στην ευνοϊκή μεταχείριση των νταβατζήδων στη Μανωλάδα και πλέον στην εκδικητικότητα σε βάρος ενός νέου ανθρώπου, που είχε την ατυχία να αποτελέσει το πολιτικό άλλοθι μίας κυβερνώσας τάξης, άκρως συντηρητικής και οπισθοδρομικής. Μία τέτοια δικαιοσύνη δε μας αξίζει. Μας υποτιμά ως ανθρώπινα λογικά όντα. Ως πολιτισμό ελληνικό, ευρωπαϊκό, παγκόσμιο. Μας κατατάσσει στους καθυστερημένους, στους προβληματικούς, στου μίζερους, στους θλιμμένους.

Ο Νίκος Ρωμανός είναι ένα σημαίνον. Είναι το παιδί με το παχύ αόρατο μουστάκι. Είναι ο γιος που θα θέλαμε όλοι να έχουμε. Είναι η πυξίδα σε ένα βουνό γεμάτο ομίχλη. Είναι το χέρι που ανοίγει το κλουβί και χαρίζει ελευθερία. Είναι η άλλη οπτική, η παλιά, η αυθεντική, μετουσιωμένη σε ένα νέο σώμα, έτοιμο να εκραγεί. Ο Ρωμανός είναι επιτέλους ένα πρόσωπο που ταυτίζεται με τη φωτογραφία και τη γεμίζει με άνεση. Είναι το τρομερό παιδί του Κοκτώ και η μίμηση της πατρικής θυσίας του Σάρτρ.  Εδώ η απεργία πείνας είναι το εικονοστάσι και το θαύμα. Και είναι από τις λίγες φορές τα τελευταία χρόνια που το θαύμα φαίνεται και πανθομολογείται.

 

* foto εξωφύλλου: Howard Ignatius




Μνήμη Ανατολίας

 

Η αγάπη μας για τις εθνικές εφευρεμένες ημέρες του Οκτώβρη, μας πέταξε πάλι στα ξένα, στο διαφορετικό άλλο, που τελικά υπάρχει για να δικαιολογεί αυτές τις ημέρες ακριβώς. Η Τουρκία μοιάζει σταθερή, πάντα στην εκπληκτική θέση της αρμονίας ήχου και ανθρώπινης κίνησης. Η μουσική του φύλλου που πέφτει αυτή την εποχή ταυτίζεται με τη λα ελάσσονα του Ιμάμη. Ο μιναρές εδώ είναι ο σελιδοδείκτης, Η λάσπη παίρνει τα ηνία από τον κυκλικό ήλιο που καίει αυτά τα εδάφη από τότε που ένα ρόδι αντικαταστάθηκε από τους κοινούς μας προγόνους. Εδώ ο άνθρωπος σπάρθηκε από την τύχη που ορίζει τα πάντα και παρέμεινε άνθρωπος άρα τυχερός. Μοιραία αντιπαραβολή με τη δύση, αρκετή ώστε να καλύπτεται η ακοή μου από τη γλώσσα των άλλων. Η απλότητά τους καλύπτει άνετα την όρασή μου η οποία ξαπλώνει βολεμένη στον καναπέ του βλέμματος των άλλων.

Το Εσκί Σεχίρ είναι ο στόχος και φαίνεται επιτεύξιμος. Τίποτα δεν αντιστέκεται στο κιτρίνισμα της εποχής αλλά και το δικό μας Όταν πας σε μια άλλη χώρα, πρέπει να παίρνεις το χρώμα των κατοίκων της. Εδώ οι άνθρωποι ιστορικά ανήκουν στην κίτρινη κατηγορία, κυρίως σε κλίμακα ψυχικών αποχρώσεων. Πρακτικά το Εσκί Σεχίρ τυγχάνει προοδευτικό έως επαναστατικά αντισυντηρητικό. Εδώ η Τουρκία ξεκουράζει το μουσουλμανικό της πρόσωπο που επιδεικνύει κυκλικά στην Ούρφα. Τελικά όλοι χρειάζονται μία σιέστα, μία ανάπαυλα της καθημερινής τους αναπαράστασης. Το Εσκί Σεχίρ ξεκουράζεται επίσης στα ερείπια των Φρύγων που αποτελέσαν τους παππούδες των Ελλήνων και των Σελτζούκων, δισέγγονα του πρώην ανθρώπου. Η ανθρώπινη ιστορία και το ανθρώπινο είδος είναι ένα και πρέπει να το καταλάβουμε για να βρούμε τη μεταξύ μας ισορροπία. Αλλιώς δεν πρόκειται να λύσουμε το γρίφο ποτέ.

DSC08131

Το χωριό Yazilikaya είναι το στέμμα στο βασίλειο της πέτρινης περιοχής. Εδώ είναι όλα φτιαγμένα από πέτρα παρότι το χέρι του Μίδα ακουμπούσε μόνιμα το έδαφος  της περιοχής. Το πιο μαλακό υλικό στο οποίο χτυπάει το βλέμμα σου είναι το ανθρώπινο σώμα. Αναρωτιέμαι εάν τα σπίτια εδώ προϋπήρχαν της πέτρας ή το αντίθετο. Πάντως είναι  φανερό γιατί η Κυβέλη διάλεξε για πατρική της εστία αυτή την περιοχή της πέτρινης σκληράδας και ερωτεύτηκε μανιωδώς τον Άττι, παρένθετο γιό της, όπως κάθε μητέρα αγαπά να κάνει. Εύκολα σου αποκαλύπτει η φρυγική σοβαρότητα γιατί ο ευνουχισμός –έστω και πραγματικός-των ιερέων της Κυβέλης σκόπευε στην αναγέννηση της θεάς μητέρας. Ποιος είναι έτοιμος σήμερα να θυσιάσει το φαντασιακό του φαλλό για μια γυναίκα; Ποια γυναίκα με τη σειρά της θα δεχτεί την απώλεια του φανταστικού της ανδρισμού αποδεχόμενη τη συνεχή αντρική εγκατάλειψη; Τα καφέ χρώματα του κυβελικού τοπίου είναι ικανά να με αποστομώσουν, εμένα τον υποκρύπτοντα τον Άττι και την Κυβέλη.

Η Ανατολία λοιπόν είναι για την Ευρώπη ό,τι η Αφρική για τον κόσμο. Από εκεί ξεκίνησαν όλα μέχρι ο ελληνικός πολιτισμός να πετάξει στο φυσικό πολιτισμό της Αφρικής μία ακίδα στο μάτι του και να τον τυφλώσει. Και από τότε ανταγωνίζονται συστηματικά, ο πρώτος με την πολυτελή μαθηματική του ανεπάρκεια και ο δεύτερος με τη σπουδαία φυσική του απλότητα. Η Ανατολία λοιπόν δείχνει έτοιμη να σε υποδεχτεί  στο καφέ της φόντο κάθε που ξαναέχεις την ανάγκη να επιστρέφεις στο αρχέτυπο. Ή μήπως ξέχασες πώς γίνεται αυτό; Μήπως ξέχασες πώς κρύβεις τα κάστανα μέσα σε κουβά και τα παραχώνεις στο χώμα για να κρατήσουν όλο το χειμώνα; Ξέχασες πώς να κάνεις προζύμι από αγιοδημητριάτικο λουλούδι και να προσεύχεσαι τρεις μέρες και τρεις νύχτες με παγανιστική ευλάβεια να «πιάσει»; Ξέχασες πώς πιάνουν την τσουκνίδα στο ξεχορτάριασμα και ξεμάθανε τα χέρια σου να σε προστατεύουν από τα τσιμπήματα. Οι κατάρες γίναν πλέον πλαστικές και τις αγοράζεις με πιστωτική κάρτα ενώ οι ευχές συμπυκνώθηκαν σε μηνύματα από απόσταση που πολλές φορές έχουν ήδη αυτοκτονήσει πριν βρουν τον παραλήπτη. Η περιοχή ωστόσο αποτελεί ακόμα καταφύγιο του ανθρώπου προς απογοήτευση των φανταχτερών δυτικών αποστημάτων. Αυτό που μας λείπει σκέφτομαι, είναι το μυστικό που κουβαλούσαν οι γιαγιάδες μας από τον πρώτο άνθρωπο μέχρι χθες. Σήμερα βρέχει διαστρεβλώσεις  προσώπων και προσωπείων. Το κενό έπαψε πλέον να καλύπτεται από τα φύλλα μία σημύδας ή μίας ερυθρελάτης.

DSC08382

Με αυτές τις σκέψεις φτάνω στην Προύσα, πόλη μεταξύ του λευκού πολιτισμού των ακτών και του καφέ των ατελείωτων πεδιάδων. Δεν κρύβει τον Οθωμανικό της χαρακτήρα όσο και αν προσπάθησε η Δύση και η Ιστανμπούλ. Έξυπνα γεννημένη στις πλαγιές του μεγαλεπήβολου Ολύμπου, γνήσιο τέκνο των Οσμανλήδων, αποτελεί το απαραίτητο κομμάτι για να ολοκληρωθεί το παζλ σε αυτή την ανομοιογενή χώρα, την υποδοχή σε ένα κουμπί  που χωρίς αυτήν η επιθυμία μένει ανικανοποίητη. Ξεχνώ για  λίγο της εικόνα της και ψάχνω να βρω το ανάστημα του Κάρολου Κουν, παιδιού της πόλης, καθώς και το μυστικό της ακαταμάχητης αυστηρότητάς του, που σε δυσκολεύει να του ζητήσεις να τσουγκρίσετε τα αυγά σας το Πάσχα.

Η Προύσα είναι η κατηφορική της φορά στις πλαγιές του βουνού που την καθιστά έτοιμη για φυγή κάθε στιγμή. Είναι τα εκατοντάδες οθωμανικά της κατάλοιπα που δεν έχασε ούτε εκατοστό από το ιστορικό της παρελθόν, ούτε ένα δάχτυλο στην πορεία προς το αβέβαια δυτικότροπο πεπρωμένο, ούτε έναν τρούλο από αυτούς που φύτευε σαν κυπαρίσσια ο Οσμάν όταν αποφάσισε να τη χρήσει πρώτη πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας του. Συντηρητικά γρήγορη αυτή η πόλη, επιβάλλει στη γυναίκα της να φέρει ύφασμα στο κεφάλι για να φαντάζεσαι το άλλο, το μόνιμο, το επιλεκτικά επικαλυπτόμενο.

 

DSC08419

Ψάχνω όμως στην πόλη και άλλες καταγωγές. Διασχίζω τις μακριές σα φίδια σκεπαστές αγορές και ρίχνω στις γωνιές ματιές, μπας και ακούσω την «Προύσα παινεμένη και στο κόσμο ξακουσμένη». Η μυρωδιά από χασίς μάλλον έχει στερεύσει. Φαντάζομαι ωστόσο ρεμπέτες στα εκατοντάδες μαγαζιά να καπνίζουν μαυράκι και καμιά φορά όπιο, πουλώντας ταυτόχρονα τα χιλιάδες μικροπράγματά τους σε αενάως κινούμενες οθωμανικές φιγούρες.

Βράδυ Δευτέρας βρίσκομαι σε μία ιεροτελεστία δερβίσηδων. Σε ένα κτήριο τόσο στατικής αυθεντικότητας όσο τα πλακάκια του Yesil Camii ή τα χρώματα του ουράνιου τόξου που καμιά μπόρα και κανένα οξυζενέ δε μπορούν να τα ξεβάψουν. Η ιστορία εδώ ξεκινάει πάντα με την επίκληση στο μεγάλο Άλλο. Η ενδυμασία των δερβίσηδων αποτελεί ψυχική προέκταση από μαλακά και κυκλικά υλικά. Ο κύκλος εδώ ορίζει τα πάντα και η «επανάληψη υπάρχει επειδή δεν υπάρχει η επανάληψη». Ο κύκλος ορίζει την κίνησή μας, τα υποκείμενα που ξεκουράζονται στις αυταπάτες, αλλά και εμάς τους μη δρώντες  αλλά διδασκόμενους. Ο χορός των δερβίσηδων αποτελεί το ίδιο σταθερό μοτίβο που βλέπεις σε έναν χορό στη Σενεγάλη με χτυπήματα των ποδιών στη γη, σε μία ανάλαφρη ταραντέλα, σε έναν αυστηρό ροδίτικο. Ο κύκλος ανοίγει τη ζωή, την ιστορία, τα μάτια μας και ο κύκλος τα κλείνει.

 

DSC08554

Μπορεί λοιπόν η Προύσα να αποτελεί μία ονείρωξη για τους Τούρκους, για εμάς είναι όμως μία μεγάλη υποψία πολιτισμού, η γιαγιά μας που ξεριζώθηκε από την επανάληψή της, για να εγκατασταθεί ως μίασμα σε έναν τόπο εθνικών κοτζαμπάσηδων, φέροντας μάλιστα ταμπέλα ρατσισμού, όπως φρόντισαν οι Νότιοι κυβερνήτες του Βορά να της δώσουν. Αφού λοιπόν, όλα αυτά σβήστηκαν με το πάτημα ενός κουμπιού που κράτησε 20 χρόνια και σβήστηκαν τα ίχνη εκατέρωθεν, πού και πού αποφασίζω να κάνω μνημόσυνο στη συλλογική μας μνήμη και εάν δεν πετύχει τουλάχιστον επιστρέφω με κάποια κιλά μπακλαβά στις αποσκευές μου.




Το καλοκαίρι των Άλλων

 

Διαβάζοντας αυτές τις ημέρες στην παραλία της Ψερίμου το δοκίμιο του Παπαγιώργη «περί μνήμης»,  έρχομαι αντιμέτωπος με ένα πρωτόγνωρο για τα βιωματικά μου δεδομένα γεγονός. Ενώ έχω ήδη στήσει τη σκηνή μου και έχω ήδη φροντίσει όλα τα συμπαρομαρτούντα ως καλός κατασκηνωτής, μόνος και έρημος σε μία μοναχική παραλία της Ψερίμου, να που βλέπω με την άκρη του ράθυμου ματιού μου πέντε ανθρώπους να περπατάνε στον ήλιο και να κατευθύνονται προς εμένα. Ο ένας στη μέση, ντυμένος στα λευκά και με καπέλο ψάθινο εποχής, με ξεγελάει προς στιγμήν. Τουρίστες στο νησί δεν υπάρχουν και η αντίληψή μου, η διαδικασία δηλαδή συλλογής μνήμεων και η επεξεργασία τους από τη φαντασία κατά Παπαγιώργη, εξαπατάται. Στιγμιαία, αρνούμαι να αποδεχθώ το προφανές, ότι δηλαδή αυτοί οι άνθρωποι, αφημένοι στη μοίρα τους σε ένα απόμακρο νησί του Αιγαίου από έναν Τούρκο «διαμεσολαβητή» δε γνωρίζουν που βρίσκονται, που πάνε και τελικά ποιοι είναι.

Η ιστορία είναι γνωστή από τα Μέσα Ενημέρωσης, έστω και από την αντίθετη πλευρά. Εξαντλημένοι λοιπόν από τον ήλιο και τη σύγχρονη συστημική αντίληψη περί εθνών κρατών, χωρίς καθόλου νερό εδώ και ώρες, με ρωτάνε πως θα πάνε στο μεγάλο νησί και μου δείχνουν την Κω. Ο Τούρκος σύγχρονος δουλέμπορος τους παράτησε στην Ψέριμο ως πιο ακίνδυνο για αυτόν προορισμό ενώ τους είχε τάξει Κω. Ώρες μετά, το λιμενικό «αγωνιά» να βρει και τους άλλους δεκαπέντε που ξεφόρτωσε ο ίδιος λαθρέμπορος στο νησί. Αν δεν τους κλείσουν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, θα τους επαναπροωθήσουν άμεσα στην άλλη πλευρά του Αιγαίου πριν προλάβουν να αιτηθούν ασύλου.

Εικόνες καλοκαιριού. Όχι αυτού που έχω συνηθίσει τόσα χρόνια αλλά ενός άλλου αλλοιωμένου από τη σύχρονη φρίκη που βιώνουν κάποιοι άλλοι ή οι «Άλλοι», συμπτωματικά στον ίδιο τόπο με εμένα. Εγώ απολαμβάνω την ελεύθερη κατασκήνωση προκειμένου να σβήσω από τη μνήνη μου ή και την ανάμνησή μου όλα όσα αφήνω πίσω μου για ένα 15ήμερο από το μικροαστικό μου περιβάλλον και οι άλλοι αγωνιούν να σβήσουν το φρικαλέο παρόν τους που τους κυνηγάει παντού. Σκέφτομαι ότι εδώ η θάλασσα είναι ένα κοινό μας στοιχείο στη για λίγο συμπτωματική καλοκαιρινή μας συνύπαρξη. Εγώ τη χρησιμοποιώ σαν μέσο σωτηρίας από τη συνεχή φθορά μου και αυτοί τη βλέπουν σαν εμπόδιο που φτάνει μέχρι να τους πάρει τη ζωή. Εγώ βάζω αντιλιακό και πίνω πλαστικό νερό προκειμένου να προστατευθώ από το ανελέητο κίτρινο του ελληνικού καλοκαιριού και αυτοί δε λογαριάζουν τίποτα προκειμένου να πορθήσουν την Ευρώπη φρούριο και την ανεπανόρθωτα δεξιόστροφη μεταναστευτική πολιτική της Ελλάδας.

Σκέφτομαι λοιπόν τις συνεχείς αλλαγές του μεταναστευτικού δικαίου που μόνο σκοπό έχουν να μην συνδράμουν στη διευκόλυνση της μετανάστευσης των συνανθρώπων μου. Νόμοι, νομοθετήματα και προεδρικά διατάγματα πιο πολλά και από τον αριθμό των μεταναστών. Σκέφτομαι ακόμα ότι όλοι αυτοί οι νόμοι τόσο πολύ έχουν ταυτιστεί με την έννοια της μετανάστευσης ώστε πρέπει συνεχώς να αλλάζουν και να κινούνται πριν προλάβουν να εφαρμοστούν. Θυμάμαι και την πρακτική αντιμετώπιση των μεταναστών από τα κρατικά όργανα. Από τους τότε νεοεμφανιζόμενους συνοριοφύλακες που «καλοδέχονταν» τους μετανάστες από την Αλβανία το 1992, μέχρι να συνετιστούν και να σταματήσουν να προσπαθούν να περάσουν τα βόρεια σύνορά μας, έως το πρόσφατο Φαρμακονήσι όπου ακόμα ερευνάται ο ρόλος του λιμενικού ως προς τα γυναικόπαιδα που πνίγονταν σε φόντο βαθύ μπλε. Τόσο οι δεξιές και ακροδεξιές κυβερνήσεις της χώρας μας όσο και το σοσιαλιστικό ΠΑΣΟΚ δεν πήραν ποτέ στα σοβαρά το ζήτημα εισόδου στην ελληνική επικράτεια κυμάτων συνανθρώπων μας, ενώ οι πολιτικές τους χαρακτηρίζονταν πάντα όπως και ο μέσος Έλληνας, από έντονη ψυχοπαθογένεια. Ακραία καταστολή, ημίμετρα χωρίς αποτέλεσμα, απάνθρωπη μεταχείριση.

Σκέφτομαι ακόμα την απούσα ευρωπαϊκή Ένωση όπου ο οικονομικός και εμπορικός της χαρακτήρας ρούφηξαν με μανία ότι σχετιζόταν με την άσκηση εξωτερικής και μεταναστευτικής πολιτικής, μετατρέποντας την σε ένα τέρας τιμωρητικό που ανέχεται τα ανθρώπινα δικαιώματα μόνο όταν αφορούν στα δικά του παιδιά. Το Δουβλίνο ΙΙ και οι πρόδρομοί του μοιάζουν με άγουρα φρούτα που δε θα ωριμάσουν ποτέ ενώ η Catherine Aston παίζει τον άχαρο και περιττό ρόλο του δικού μας Προέδρου της Δημοκρατίας. Η απραξία της αναιρεί την ύπαρξή της και μας θυμίζει το γραφειοκρατικό παραπαίον ευρωπαϊκό οικοδόμημα.

Σκέφτομαι πάλι τον Παπαγιώργη και τη συνέχιση της μνήμης από την αντίληψη, το γεγονός δηλαδή της ένωσης του τώρα που γίνεται παρελθόν με το παρόν και του παρόντος με το μέλλον και πόσο αυτή η συνέχιση έχει εδώ διαρραγεί. Η βιωματική μας μνήμη υπνώττει και τη θέση της έχει πάρει η αυτοματοποιημένη δράση μας, κενή ουσίας και χωρίς να μπορεί πλέον να αποτυπώνει το είδωλο του αντικειμένου της μετανάστευσης στο ψυχικό μας κομμάτι, αυτό που έχε τραφεί αιώνες τώρα στο μεσογειακό χώρο, στη χώρα μας, στην ιστορία μας από τη μετακίνηση πληθυσμών, συνήθως βίαια ή από ανάγκη. Μένει λοιπόν αυτό που θα αποτελέσει τη γέφυρα από την ενοχική μου φετινή ελεύθερη κατασκήνωση στην ορθή και ανθρώπινη μεταχείριση των συνανθρώπων μου που εισέβαλαν για λίγο στο φετινό μου φωτεινό καλοκαίρι.




τώρα πια κανείς δεν αστειεύεται

 

Νέα από τη Γαλλία. Εδώ όλα καλά. Το ίδιο επιθυμώ και για εσάς. Η επιστροφή μετά από χρόνια σε έναν τόπο, αποτελεί μία δοκιμασία της μνήμης η οποία καλείται με τη σειρά της να ταυτιστεί με την ανάμνηση, την ικανότητα δηλαδή του ανθρώπου να ταξινομεί χρονικά και αξιολογικά τα γεγονότα του παρελθόντος του, που καταγράφηκαν από τον επεξεργαστή της μνήμης.

Η Τουλούζ γενικά ήταν και είναι μία πόλη ήρεμη. Πόλη των μποέμ διόλου τυχαία, φρόντισε να μεταφέρει την απλότητα των ανθρώπων της του 19ου αιώνα, που ζούσαν και κινούνταν μέσα στις λάσπες των στενών της και δίπλα στα ζωντανά τους, στους σύγχρονους ασυμβίβαστους κατοίκους της, που δε μοιάζουν με καμιά άλλη φυλή Γάλλου, βόρειου ή Νότιου. Ο Ήλιος εδώ έψησε για χρόνια την ελευθερία των κατοίκων της ώστε να γίνει στέρεη και συμπαγής, μη αποδεχόμενη καμίας έκπτωσης.

Οι μέρες όμως άλλαξαν, όπως και η πόλη. Περπατάω στους πολύβουους δρόμους της που συνεχίζουν να χορεύουν στο ρυθμό των μηχανών των πεζό που τους διασχίζουν. Βλέπω μπροστά μου δύο κύματα εργαζομένων στο σιδηρόδρομο, με σημαίες των συνδικάτων, που σήμερα κλείνουν 7 ημέρες απεργιών. Ποιος θα το φανταζόταν πριν δέκα χρόνια, όταν ζούσα εδώ, ότι οι σεμινό θα απεργούσαν για επτά ημέρες συνεχόμενες! Το πλήγμα στα έσοδα του γαλλικού σιδηρόδρομου είναι τεράστιο: 80 εκατομμύρια ευρώ. Ναι, καλά ακούσατε. Και όλα αυτά επειδή, όπως ισχυρίζεται η κυβέρνηση, κάποιοι εργαζόμενοι δε θέλουν να περάσουν από τη Σύγκλητο οι αντεργατικές πολιτικές που επιβάλλει η ευρωπαϊκή πολιτική των Βρυξελλών στο γαλλικό σιδηρόδρομο, ώστε να γίνει, όπως λένε, ανταγωνιστικός.

Αφού λοιπόν προσπέρασα τους εργαζόμενους στο σιδηρόδρομο, το 14% των οποίων συμμετέχουν στην απεργία και έχουν καταφέρει να καθηλώσουν πολλά τρένα στους σταθμούς, ανοίγω μία εφημερίδα να ενημερωθώ. Η Μαρίν Λεπέν, θεωρείται σίγουρη για το δεύτερο γύρο των Προεδρικών εκλογών το 2017. Εάν σοκαριστήκαμε το 2002 με τον πατέρα της που κατάφερε να περάσει με κινήσεις ραδιενέργειας στο δεύτερο γύρο κόντρα στο Σιράκ και δεν κατάφερε να εκλεγεί, έχοντας όμως εξασφαλίσει ένα καθόλου ευκαταφρόνητο ποσοστό 17 και πλέον τοις εκατό των ψήφων, τώρα η πρόβλεψη για την κόρη έρχεται ως αυτονόητη.

Αρχίζει λοιπόν να το αντιλαμβάνεται σιγά σιγά ο γαλλικός λαός: η αριστερά έχει καταρρεύσει. Δεν πείθει κανέναν πια ο σοσιαλισμός του Ολάντ που κατάφερε να κατακτήσει τον τίτλο του λιγότερου δημοφιλούς Προέδρου της 5ης γαλλικής Δημοκρατίας. Είναι σοκαριστική η σαββατιάτικη δήλωση του Γάλλου Πρωθυπουργού εμπρός στο κοινό του σοσιαλιστικού κόμματος: «Ναι, η αριστερά μπορεί να πεθάνει». Για να διαπιστώσει δραματικά: «Και δεν έχω παρά μία βεβαιότητα. Εάν επιλέξουμε να πάρουμε έναν άλλο δρόμο, αυτό θα σημαίνει την απόλυτη αποτυχία». Η αριστερά βιώνει την απόλυτη παρακμή της στη Γαλλία. Η οικολογία, μετά την εντυπωσιακή παρουσία στις ευρωεκλογές του 2009 και τις περσινές εθνικές εκλογές, δεν κατάφερε να εντυπωθεί ως πολιτική συνείδηση στους Γάλλους και κυμάνθηκε στο 9%. Ποιος έχει λοιπόν το σθένος να αντιπαρατεθεί στο νεοφιλελεύθερο μοντέλο και να πείσει όλους εκείνους τους αδιάφορους ή απογοητευμένους Γάλλους πολίτες ότι μια άλλη Γαλλία και μια άλλη Ευρώπη είναι εφικτή, μακριά από τους τραπεζίτες και την κερδοσκοπία; Μάντεψε ποιος-α.

Έπρεπε να συμβεί και το ακόλουθο για να διαπιστώσω ακόμα μία φορά ότι όντως υπάρχει κοινή δυτική κουλτούρα και αυτό μπορεί να το αντιληφθεί κάποιος πολύ εύκολα. Ο ρατσισμός βέβαια, σε αντίθεση με τους άμοιρους μετανάστες, δε γνωρίζει σύνορα και μπορεί να εμφανίζεται όπως, όπου και όταν θέλει, χωρίς να χρειάζεται Τασκ φορς και Φρόντεξ για να τον κυνηγήσει. Κάτοικοι λέει ενός προαστίου του Παρισιού (Σεν Σαν Ντενί), ξυλοκόπησαν έφηβο Ρομά, επειδή τον εποπτεύθηκαν ότι διατέλεσε κάποια κλοπή στην περιοχή τους. Θα πει κάποιος ότι αυτό θα συνέβαινε μόνο στην Ελλάδα της Χρυσής Αυγής του φασιστικού παρελθόντος της. Δυστυχώς το κύμα της καφρίλας και του μίσους έχει εξαπλωθεί. Και όσο πιέζει η κρίση, τόσο οι κενοί θα γίνονται αγρίμια. Γιατί αφού δε φρόντισαν τόσα χρόνια να εξευγενίσουν την ψυχή τους προφανώς θα ρέπουν προς την αγριότητα. 12 λοιπόν κάτοικοι του παρισινού προαστίου, αφού το συζήτησαν και κατόπιν εορτής, πήγαν να βρουν τον άτυχο ανήλικο στον καταυλισμό όπου κατοικεί και αφού έκριναν οι ίδιοι ότι αυτός έκανε την κλοπή, τον έστειλαν στην εντατική και βρίσκεται μεταξύ ζωής και θανάτου. Η αστυνομία ερευνά…

Με τέτοια υπέροχα νέα, είναι η πρώτη φορά που η επιστροφή μου στην Τουλούζη δεν προλαβαίνει να ξυπνήσει τη μνήμη μου. Συνεχίζω την ίδια πραγματικότητα. Το μαύρο έχει ξεβάψει και πιάνει πια όλη την Ευρώπη. Τα πράγματα σκληραίνουν. Τώρα πια κανείς δεν αστειεύεται, ούτε οι ψηφοφόροι ούτε οι κυβερνήσεις. Το στοίχημα έχει μπει και είναι τύπου διλήμματος: ή εμείς ή αυτοί. Ή η αλληλεγγύη ή η βαρβαρότητα.

* η φωτογραφία του εξωφύλλου από εδώ




«Η Ελλάς δεν είναι κοσμικό κράτος»

 

Η όλη ιστορία, τόσο σε φαντασιακό όσο και σε πραγματικό επίπεδο, αποτελεί απόδειξη της μάχης της λογικής με τον παραλογισμό, των πανανθρώπινων δικαιωμάτων κόντρα στο σάπιο σύστημα, της νομικής επιστήμης που μάχεται για την αντικειμενικότητα κόντρα στη δικαιοσύνη στην πράξη, που δημιουργεί τη δική της πραγματικότητα, υπονομεύοντας κάποιες φορές βασικές έννοιες δικαίου και σεβασμού της διαφορετικότητας. Η όλη ιστορία στόχευε από την πλευρά μας, να προστατέψει το δικαίωμα στη θρησκευτική πίστη καθώς και στη δίκαιη δίκη, χωρίς προκαταλήψεις και ταμπού.

Το Σύνταγμα, για ακόμα μια φορά δυστυχώς, δεν έφτασε να συγκινήσει σε τέτοιο βαθμό τους δικαστικούς λειτουργούς και ειδικά την επιτροπή διαχείρισης του δικαστικού μεγάρου τόσο των ποινικών δικαστηρίων της Θεσσαλονίκης όσο και των διοικητικών, ώστε να κάνει τα γεμάτα απορία μάτια τους, να βουρκώσουν μπρος στην αγωνία κάποιων ανθρώπων να δηλώσουν ότι καταπατώνται βασικά δικαιώματα ανθρώπινης αξιοπρέπειας και έκφρασης. Και μιλάω για τα γεμάτα απορία μάτια των δικαστών, οι οποίοι μας ακροάστηκαν στα πολιτικά δικαστήρια, γιατί δεν πίστευαν ότι τους έλαχε και αυτό στη δικαστική τους καριέρα.  Τρεις δικηγόροι, ενεργοί πολίτες και μέλη τότε πολιτικού φορέα λειτουργούντα με αμεσοδημοκρατικές δομές, τους έθεσαν αυτό που απεύχονταν, αυτό που φέρνει ένα λογικό όν απέναντι στον εαυτό του και το διατάσσει να ξεπεράσει τη μικρότητα της ύπαρξής του και των συντηρητικών προσχώσεων που τόσα χρόνια φρόντισε να επιτρέψει να το γεμίσουν.

Ζητήσαμε δηλαδή την καθαίρεση των θρησκευτικών συμβόλων, παρατύπως ή και παρανόμως ανηρτηθέντων εντός των δικαστικών αιθουσών, σε βάρος της αντικειμενικότητας και της ίσης μεταχείρισης των πολιτών.

Και τι δεν επικαλεστήκαμε για να κάμψουμε το τοίχος των βλεμμάτων που κυριαρχούσαν στο γραφείο του Αρεοπαγίτη και Προέδρου του Συμβουλίου Διεύθυνσης του Εφετείου Θεσσαλονίκης: το άρθρο 3 του Συντάγματος και την επικρατούσα θρησκεία που έπεται των ρυθμίσεων του πολιτεύματος σε αντίθεση με προηγούμενα Συντάγματα και τείνει προς ένα σύστημα αμιγούς χωρισμού εκκλησίας –κράτους˙ ότι η απόλαυση των θρησκευτικών ελευθεριών έχει πάψει από το 1975 να έχει παρακολουθηματικό χαρακτήρα˙ ότι οι εξουσίες, της δικαστικής συμπεριλαμβανομένης, πηγάζουν από το Λαό και όχι από το Θεό˙ ότι η διάκριση της επικρατούσης από τις άλλες θρησκείες είναι διάκριση που επιτρέπει διαφοροποιήσεις μόνο σε θεσμικό –  οργανωτικό επίπεδο των θρησκευτικών κοινοτήτων στην Ελλάδα και δεν είναι δυνατόν αυτή η διαφοροποίηση να υπαχθεί σε επίπεδο θεμελιωδών δικαιωμάτων καθώς η θρησκευτική ελευθερία, περιεχόμενη στο δεύτερο μέρος του Συντάγματος, ανήκει στα «Ατομικά και Κοινωνικά Δικαιώματα», τα οποία είναι αδιαπραγμάτευτα και δεν υπόκεινται σε αναθεώρηση (άρθρο 110§1) ή σε αναστολή (48§1Σ). Τους είπαμε άλλωστε ότι σε ένα πολιτισμένο κράτος δικαίου και ευνομίας, καμία διάκριση λόγω πεποιθήσεων και δη θρησκευτικών δεν επιτρέπεται καθώς το Κράτος Δικαίου είναι εκεί για να περιχαρακώνει το σκληρό πυρήνα των υπερσυνταγματικών δικαιωμάτων (supraconstitutionnalité). Τέλος τους αναφέραμε ότι αυτό το σφιχταγκάλιασμα Εκκλησίας – Κράτους που αντιτίθεται στη βούληση και την προοπτική που θέτει ο συντακτικός νομοθέτης αποτελεί μία δυνατή διαπλοκή σε βάσεις προκαταλήψεων και συνηθειών που δε βοηθούν την πρόοδο στο τομέα της έκφρασης των πολιτών και της απόδειξης της απαγκίστρωσης της πολιτείας από κατεστημένες τερατόμορφες πρακτικές.

Το δυνατό μας χαρτί το βγάλαμε στο τέλος. Εκτός του ότι η ανάρτηση σταυρών, εικόνων, κομποσχοινιών και άλλων θρησκευτικών και τελετουργικών συμβόλων εντός των αιθουσών και των γραφείων των Δικαστικών μεγάρων, προσβάλλει μία δέσμη συνταγματικών εγγυήσεων και ατομικών ελευθεριών, όπως η ισότητα όλων των ανθρώπων καθώς και η ίση αξία αυτών, τολμήσαμε να επικαλεστούμε τις ίδιες της πηγές του Δικαίου, τους νόμους και τον κανονισμό οργάνωσης και λειτουργίας του Δικαστικού μεγάρου. Σε κανένα σημείο δεν αναφέρεται η υποχρεωτικότητα ή έστω η δυνατότητα σε οποιονδήποτε να αναρτά εικόνες και σύμβολα πίσω από το κεφάλι του δικαστή, σαν προέκταση αυτού με το άυλο, το οποίο άλλοι δέχονται ότι εξουσιάζει τα πάντα και άλλοι όχι. Μα, αν δεν προβλέπετε σε κάποιο νόμο ή σε κάποια διάταξη, πώς είναι δυνατόν να αυθαιρετεί κάποιος και μάλιστα δικαστές και υπάλληλοι, γράφοντας το νόμο στα παλιά τους τα παπούτσια; Καμιά νομοθετική έδραση δεν υπάρχει και μάλιστα αυτή η τακτική χρονολογείται στο λουδοβίκειο και μεταλουδοβίκειο γαλλικό κράτος, το οποίο καθιέρωσε την ανάρτηση θρησκευτικών συμβόλων στα δικαστήρια. Η Πέμπτη γαλλική Δημοκρατία τα αφαίρεσε, εμείς όμως, σαν πιστοί ακόλουθοι των αυταρχικών καθεστώτων, συνεχίζουμε να στολίζουμε τις δικαστικές αίθουσες με σύμβολα που επέβαλαν άλλοι και σίγουρα όχι το κράτος δικαίου και η ίση μεταχείριση από τη Δικαιοσύνη των προσφευγόντων σε αυτήν.

Τελικά το ερώτημα παραμένει: η δικαστική λειτουργία και η απονομή δικαιοσύνης πηγάζει από το λαό ή από το Θεό στην Ελλάδα της ηθικής, επιστημονικής και πολιτισμικής έκπτωσης;

Ακόμα και τον ίδιο το Χριστιανισμό επικαλεσθήκαμε, ο οποίος δε θα δεχόταν σε καμία περίπτωση την κοσμική μεταφορά της υπέρτατης εξουσίας του θεού του. Ντροπιάζει το Χριστιανικό Θεό η ανάρτηση συμβόλων του σε ένα ανθρώπινο κατασκεύασμα γεμάτο αδυναμίες και λάθη, είπαμε. Τίποτα δεν κρίθηκε ικανοποιητικό για την επιτροπή των δικαστών, των υπαλλήλων του δικαστικού μεγάρου και του δικηγορικού συλλόγου, παριστάμενοι όλοι αυτοί από τους εκπροσώπους τους, ώστε να πράξουν το αυτονόητο. Επικαλεστήκαμε και τον Αλεβιζάτο και το Μανιτάκη αλλά τι να μας πουν κι αυτοί, μπρος στην πολιτική πίεση που κυριαρχεί του δικαίου και κυρίως των πράξεων των δικαστών που συμπτωματικά έχουν και σημαντική πολιτική διάσταση.

Έτσι λοιπόν, οι Επιτροπές διαχείρισης των δύο δικαστικών μεγάρων φέρθηκαν έξυπνα. Αφού βεβαίως αρνήθηκαν να δουν το ζήτημα στην ουσία του και με τη σύμφωνη γνώμη του τότε προέδρου του Δικηγορικού Συλλόγου, εξέχοντος μέλους του ΣΥΡΙΖΑ, συμφώνησαν όλοι μαζί και ο Πρόεδρος του Συλλόγου, να παραπεμφθεί το ζήτημα στον Υπουργό Δικαιοσύνης, καθώς το θέμα ήταν μείζον και πώς να σήκωναν ένα τέτοιο βάρος; Εμείς πώς το σηκώσαμε, αναρωτηθήκαμε μέσα μας; Ή μήπως αν και όλοι μας ασκούμε τα καθήκοντά μας στον ίδιο τόπο και στα ίδια κτήρια, άλλοι θίγονται περισσότερο και άλλοι λιγότερο ή καθόλου από τη δίχως άλλο προσβολή ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που αποκαλύπτεται στην περίπτωσή μας; Έτσι λοιπόν, τόσο η Επιτροπή των πολιτικών δικαστηρίων, με τη σύμφωνη γνώμη του αριστερού Προέδρου του δικηγορικού συλλόγου Θεσσαλονίκης, ο οποίος κατάφερε να μη μας στηρίξει ο Σύλλογος στο εύλογο νομικά και λογικά αίτημά μας, ενώ ουδέποτε συζητήθηκε το ζήτημα στο δικηγορικό σύλλογο, αφού όλως τυχαίως δεν υπήρξε απαρτία του αριστεροκρατούμενου συλλόγου μας, όσο και τα διοικητικά δικαστήρια, μας απάντησαν με γενικότητες σύνδεσης των θρησκευτικών συμβόλων με την παράδοσή μας και βέβαια λόγω σοβαρότητας του θέματος, μας παρέπεμψαν στον υπουργό Δικαιοσύνης.

Τελικά και λόγω παράλειψης απάντησης και του Υπουργού προσφύγαμε στο ΣτΕ και στο δημοκράτη Πρόεδρό του Κο Ρίζο , αν και φανταζόμασταν την ετυμηγορία. Ενώ λοιπόν παραστάθηκε για εμάς συνάδελφος από την Αθήνα και ενώ η μία εκ των τριών προσφευγόντων, η οποία υπέγραφε και το δικόγραφο, είχε μόλις γεννήσει, αιτήθηκε ο συνάδελφος να αναβληθεί η υπόθεση ώστε να παρασταθεί και η υπογράφουσα δικηγόρος αυτοπροσώπως, ο διορισμένος από την κυβέρνηση Πρόεδρος απάντησε: «Δε φτάνει που ζητάνε αυτά που ζητάνε, ζητάνε και αναβολή;»

Στην ουσία της υπόθεσης, δικαιολογήσαμε το έννομο συμφέρον μας, καθώς οι δικαστικές αίθουσες αποτελούν το δεύτερο σπίτι μας, εκεί ζούμε και βγάζουμε τα προς το ζειν, εκεί υπερασπιζόμαστε τους ελλειμματικούς συνανθρώπους μας μπρος στον παντοδύναμο δικαστή και την εικόνα του Θεού. Αναφερθήκαμε στην προσβολή της προσωπικότητάς μας καθώς και οι τρεις, ενεργοί πολίτες που διεκδικούμε την κάθε ημέρα μας και δε μας χαρίζεται τίποτα, ανήκουμε σε διαφορετικές θρησκείες αλλά συμφωνούμε όλοι και ο δηλώσας χριστιανός, ότι τέτοιες ενέργειες στολισμού του δικαστικού μεγάρου, μας προσβάλλουν άπαντες. Βεβαίως, η άρνηση της επιτροπής να αφαιρέσει τα σύμβολα αποτελεί διοικητική πράξη και όχι δικαστική και ως εκ τούτου το ΣτΕ όφειλε να δει την ουσία του θέματος και να αποφανθεί επί του θέματος. Εξάλλου ένα πολιτισμένο κράτος, αν θέλει να λέγεται τέτοιο, πρέπει να σέβεται την ΕΣΔΑ και το άρθρο 9 που προστατεύει τη θρησκευτική ελευθερία. Η αίτησή μας στο Συμβούλιο της Επικρατείας ανέφερε σαφώς ότι η απονομή της δικαιοσύνης αποτελεί υποχρέωσή μας, ως λειτουργοί της και υποστηρικτές της  δημοκρατίας. Άλλωστε, εφόσον όλοι οι πολίτες δικαιούνται να αναπτύσσουν ελεύθερα την προσωπικότητά τους, εμάς μας φαίνεται μεροληπτική η παράτυπη και παράνομη ανάρτηση συμβόλων στο δημόσιο τόπο, όπου εργαζόμαστε και στον οποίο ή θα έπρεπε να υπάρχουν όλα τα θρησκευτικά σύμβολα όσων το αιτούνταν ή σύμφωνα με εμάς θα έπρεπε να αφαιρεθούν οι μαζικά αγορασμένες εικόνες από μαγαζιά εκκλησιαστικών ειδών που πλουτίζουν από τα θρησκευτικά θύματα.

Κάπου εκεί παρεμβλήθη και ο Αρχιεράρχης Πειραιώς Σεραφείμ, γνωστός για τις ακραίες του θέσεις, ο οποίος, με ένα γενικό και άκρως αόριστο ως προς το έννομο συμφέρον της παρέμβασής του δικόγραφο, ζήτησε να εμπλακεί στην υπόθεση. Η ανερμάτιστη λογική της δικανικής του σκέψης κατέληξε σε μία θλιβερή διαπίστωση, που μας προκάλεσε τρόμο και εν μέρει δικαιολογεί τη γεικότερη επέλαση της συντηρητικής βίαιης δεξιάς. Το δικόγραφο του Σεραφείμ αναφέρει ότι «Η Ελλάς δεν είναι κοσμικό κράτος». Και τότε τι είναι; Είναι μια νεοϊσλαμιστικού τύπου δημοκρατία όπου η θρησκεία αποτελεί το άλλοθι των πνευματικά ευνουχισμένων που δεν έχουν ανοίξει ένα βιβλίο στη ζωή τους, δεν έχουν πάει να ζήσουν μία ημέρα σε ένα σπίτι στο εξωτερικό, παρά σταυροκοπιούνται υστερικά όλη την ημέρα στα λεωφορεία μόλις περάσουν ένα μπετονένιο ανθρώπινο δημιούργημα; Ρώτησαν τον Θεό αν θέλει να κυριαρχεί η επίδειξη και η μισαλλοδοξία από τον εσωτερισμό, την αγάπη και την ταπεινότητα του Χριστιανισμού; Όλες αυτές οι αοριστίες του δικογράφου του Σεραφείμ θα μπορούσαν να νικήσουν τη λογική και τη νομικά άρτια επιχειρηματολογία της αίτησής μας; Μιας αίτησης, η οποία δεν αποτελούσε για μας, τίποτα άλλο παρά μία αντανάκλαση της προάσπισης των δικαιωμάτων κάθε αδυνάμου, των μεταναστών παντός γένους και σε κάθε χώρα, των χιλιάδων πνιγμένων στα νερά του Αιγαίου, που αφού τους καταστρέψαμε τις χώρες, πουλώντας τους ότι όπλο παράγουμε στην ΕΕ και θάβοντας όλα τα απόβλητά μας στα χώματά τους, τους οδηγήσαμε σε μαζικούς υγρούς τάφους, αυτούς και τα παιδιά τους. Προάσπιση κάθε μειονότητας που η άμορφη, απαίδευτη πλειοψηφία καταπιέζει γιατί δεν ανέχεται το διαφορετικό, κάθε ανθρώπου με αναπηρία που η κοινωνία τον απομονώνει μέχρι να εξοντωθεί. Και ο πιο νοήμων άνθρωπος καταλαβαίνει ότι η μισαλλοδοξία είναι χαρακτηριστικό αυτών που διεκδικούν μοναδικότητα και υπερίσχυση σε βάρος του άλλου. Η ίση αντιμετώπιση των πάντων είναι απλά θεμέλιο της αλληλοκατανόησης και της συνδημιουργίας. Αυτή η παιδική, απλή συλλογιστική φαντάζει σαν λόγος προς εξορκισμό τόσο για το Σεραφείμ (που έτσι κι αλλιώς δε μας αφορά στην Αίτησή μας στο ΣτΕ) όσο κυρίως για τους δικαστές που οφείλουν να υπερασπίζονται τους λίγους διαφορετικούς μιας δημοκρατίας.

Και κλείνω έτσι την προηγούμενη παράγραφο για να οδηγηθώ στην απόφαση του ΣΤΕ και στη συλλογιστική του Προέδρου του Σωτηρίου Ρίζου, ο οποίος βεβαίως μαζί με το υπόλοιπο δικαστήριο αποφάσισαν να απορρίψουν την αίτησή μας, κατά βάση για τυπικούς λόγους, χωρίς να αγγίξουν το θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του παράτυπου της ανάρτησης των θρησκευτικών συμβόλων εντός των δικαστικών αιθουσών. Εξάλλου μία τέτοια κρίση αποζητά οξυμένο πνεύμα και πανανθρώπινη κουλτούρα. Αφού λοιπόν ο εισηγητής της υπόθεσης, πάρεδρος Κος Μάζος, εισηγήθηκε ν’ απορριφθεί η παρέμβαση του Σεραφείμ ως μη έχουσα κανένα έννομο συμφέρον προς τούτο, καθώς ενεργεί εκτός του γηπέδου επιρροής του, καθώς εμείς καταθέσαμε την αίτηση μόνο για τη Θεσσαλονίκη και αυτός από τον Πειραιά δεν έχει καμία σχέση ούτε με την υπόθεση, ούτε με τη Θεσσαλονίκη, το Δικαστήριο, με πρωτοστατούντα τον Πρόεδρό του, έκανε δεκτή την παρέμβαση του Σεραφείμ επειδή έκρινε ότι έχει ηθικό έννομο συμφέρον. Αγνόησε δηλαδή τον εισηγητή. Τι σημαίνει ηθικό συμφέρον; Σε τι κράτος ζούμε; Γιατί έχουμε τους νόμους και το Σύνταγμα; Για να δικαιολογούμε δικαστικές επιλογές με έρεισμα το γενικόλογο ηθικό συμφέρον; Και το νομικό θεμέλιο της αίτησής μας που αναφέρεται σε συγκεκριμένα νομικά και ουσιαστικά γεγονότα; Στο καλάθι των αχρήστων μπρος σε ευφάνταστες ετυμηγορίες δικαστηρίων. Με την ευλογία προέδρου και κυβέρνησης, που αμφότεροι απαξίωσαν το αίτημά μας, χωρίς μάλιστα ουσιαστική επιχειρηματολογία. Μάλιστα, η απόφαση του ΣτΕ ανέφερε ότι οι αποφάσεις των Επιτροπών Διαχείρισης των μεγάρων αν και προερχόμενες από Επιτροπές στις οποίες συμμετέχουν ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου και δικαστικών υπαλλήλων και αν και αφορούν σε διοικητικές κρίσεις και όχι δικαιοδοτικές, το ΣτΕ απεφάνθη ότι συνεχίζουν να είναι δικαστικές αρχές, η συμμετοχή πολιτών μη δικαστών σε αυτές δεν επηρεάζει το χαρακτήρα τους και ως εκ τούτου δε χωρά αίτηση ακύρωσης σε αυτές. Δηλαδή, η απόφαση των επιτροπών δεν είναι διοικητική απόφαση αλλά δικαστική και για αυτό κακώς καταθέσαμε αίτηση ακύρωσης στο ΣτΕ.

Ένας δε εκ των βασικών λόγων απόρριψης της αίτησής μας, ο οποίος αποδεικνύει και τη σοβαρότητα αντιμετώπισής της από τα Δικαστήριο ήταν και το γεγονός ότι δεν είχαμε έννομο συμφέρον που να βλάπτεται καθόσον δεν αποδείχθηκε προαποδεικτικώς ότι ήμασταν δικηγόροι. Η μόνη σφραγίδα, σύμφωνα πάντα με το ΣτΕ της δικηγόρου που υπέγραψε το δικόγραφο με τον αριθμό μητρώου της στο δικηγορικό σύλλογο Θεσσαλονίκης, δεν αποδείκνυε ότι είναι δικηγόρος και ως εκ τούτου, με αμφισβητούμενη της ιδιότητά μας ως δικηγόροι, δεν είχαμε έννομο συμφέρον αν προσφύγουμε κατά της απόφασης της Επιτροπής διαχείρισης δικαστικών μεγάρων. Ενώ λοιπόν ο Σεραφείμ είχε ηθικό συμφέρον να παρέμβει, εμείς ακόμα αναρωτιόμαστε εάν είμαστε δικηγόροι.

Κάπως έτσι έκλεισε η απόφαση, με απόρριψη της αίτησής μας και καταδίκη μας σε δικαστικά έξοδα. Και μάλιστα, ο κυρίως θιγόμενος, το Ελληνικό Δημόσιο, δικαιούτο βάσει απόφασης 460 ευρώ ενώ ο Σεραφείμ 640 ευρώ. Είναι δυνατόν να επιδικάσθηκε δικαστική δαπάνη μεγαλύτερη στο Σεραφείμ απ’ότι στο Δημόσιο; Με ποια λογική; Το Δημόσιο υπολείπεται της Εκκλησίας;

Θα έλεγε λοιπόν κανείς, με αφορμή σκέψης μια δικαστική απόφαση, δεδομένων και των κρουσμάτων ανόδου δεξιών, συντηρητικών και ακροδεξιών πολιτικών δυνάμεων στο προσκήνιο, ότι η επικρατούσα κατεστημένη λογική, που μας οδήγησε στην πνευματική και οικονομική μας παρακμή αρνείται να ασκήσει αυτοκριτική και να ξεπεράσει τον εαυτό της. Ωστόσο εμείς θα παλεύουμε για το φως κόντρα στο σκοτάδι τέτοιων πολιτικών καθώς και της παραβίασης πανανθρώπινων αρχών όπως αυτών της αντικειμενικότητας, της δίκαιης μεταχείρισης κάθε ανθρώπου και του σεβασμού στη διαφορετικότητα ως αρχή ευνομίας και ευημερίας.