1

από την ελευθερία στην ασφάλεια (ή το lockdown ως κανονικότητα)

 

Ένα επιχείρημα που ακούστηκε αρκετά μετά τις επιθέσεις στο Παρίσι είναι ότι οι τζιχαντιστές επιτέθηκαν στην πραγματικότητα στον τρόπο ζωής μας. Στο γήπεδο, στο μπαρ, στο συναυλιακό χώρο. Είναι δηλαδή άνθρωποι που μισούν τη χαρά, τη διασκέδαση, την ελευθερία, αφού υπονοείται ότι ο τρόπος ζωής μας, ο δυτικός τρόπος ζωής δηλαδή, είναι ακριβώς αυτό: Συναυλίες, ματς, βραδινά κρασιά και μεζέδες ή χαρά, τέχνη, απόλαυση και ελευθερία. Ακόμη κι αυτό το επιχείρημα όμως, που μοιάζει εντελώς επιφανειακό και σχηματικό αφού δε λαμβάνει υπόψη μια σειρά από ιστορικές και πολιτικές συνθήκες, πιάνεται μόνο από τη μία πλευρά. Γιατί αν η μία όψη του τρόπου ζωής μας είναι οι τέτοιου είδους χαρές και ελευθερίες, η άλλη όψη είναι η αντίδρασή μας όταν αυτός ακριβώς ο τρόπος ζωής πιστεύουμε ότι απειλείται.

 

stream_img

Στο αεροδρόμιο Zaventem κοντά στις Βρυξέλλες.

 

ΠΑΡΙΣΙ

Το καθεστώς έκτακτης ανάγκης το οποίο ίσχυσε στη Γαλλία αμέσως μετά τις επιθέσεις, έχει ήδη πάρει παράταση για τρεις μήνες. Πέρα λοιπόν απ’ τους 10.000 στρατιώτες που κυκλοφορούν στους δρόμους του Παρισιού είχαμε (μέχρι τις 2 Δεκεμβρίου) 2,235 εφόδους, προφυλακίστηκαν και τέθηκαν υπό κράτηση 263 άτομα και άλλα 330 για τα οποία υπάρχουν υποψίες από προηγούμενες παρακολουθήσεις ότι έχουν σχέσεις με ριζοσπαστικές ισλαμιστικές δραστηριότητες τέθηκαν υπό κατ’ οίκον περιορισμό. Εντωμεταξύ έχουν γίνει επιδρομές και σε τζαμιά, έκλεισαν μάλιστα τουλάχιστον πέντε, γιατί θεωρήθηκαν «ριζοσπαστικοποιημένα» (πρώτη φορά τέτοιου είδους αστυνομικές ενέργειες πραγματοποιήθηκαν εναντίον τόπων λατρείας στη Γαλλία). Αλλά καθεστώς έκτακτης ανάγκης δεν είναι μόνο οι κάθε είδους αστυνομικές επιχειρήσεις, αλλά η γενικότερη ατμόσφαιρα και η διακοπή της ροής των γεγονότων. Παρέμειναν κλειστά από σταθμούς μετρό μέχρι σχολεία και πανεπιστήμια και από την Disneyland μέχρι τον πύργο του Άιφελ. Συγκεντρώσεις και πορείες απαγορεύτηκαν. Τουλάχιστον 24 διαδηλωτές και ακτιβιστές που βρέθηκαν στο Παρίσι για την σύνοδο για το κλίμα, τέθηκαν υπό κατ’ οίκον περιορισμό και μάλιστα όταν ζήτησαν να μιλήσουν σε δικηγόρο, τους δόθηκε η απάντηση ότι δεν χρειάζεται γιατί η κράτηση γίνεται υπό το καθεστώς έκτακτης ανάγκης και αυτή τη στιγμή υπό αυτό το πλαίσιο δεν προβλέπονται τέτοια πράγματα.

Ο Ολάντ ζητάει και συνταγματική αναθεώρηση, ώστε να καταπολεμήσει αποτελεσματικότερα την τρομοκρατία «εντός των πλαισίων του νόμου» (ενός νέου νόμου βεβαίως που θα επιτρέψει η αναθεώρηση βεβαίως), ενώ ο πρωθυπουργός Μανουέλ Βαλς υπερθεματίζει: «η ασφάλεια είναι η σπουδαιότερη απ’ όλες τις ελευθερίες» (ή για να είμαι δίκαιος και ακριβολόγος: «Security is the first of all freedoms»). Στη συνταγματική αναθεώρηση αναμένεται μεταξύ άλλων να δούμε και πρόβλεψη ότι σε περίπτωση διπλής υπηκοότητας, η γαλλική θα αφαιρείται αν κάποιος αποδειχθεί ότι είναι τζιχαντιστής (το αποδειχτεί μπορεί κάλλιστα βέβαια να γίνει κατηγορηθεί, υποπτευθεί και πάει λέγοντας – ας είμαστε καχύποπτοι με τους αντιτρομοκρατικούς νόμους, το δικαιούμαστε άλλωστε).

Άλλα στοιχεία που έχουν ενδιαφέρον είναι αμέσως μετά τις επιθέσεις είχαμε μεγάλη αύξηση στις αιτήσεις κατάταξης στον γαλλικό στρατό. Τη βδομάδα μετά τις επιθέσεις για παράδειγμα είχαμε 1500 νέες αιτήσεις και άλλες 800 τη μέρα για την γαλλική πολεμική αεροπορία. Ο Ολάντ δήλωσε ότι θα δημιουργηθούν και 5.000 νέες θέσεις εργασία στην αστυνομία, ενώ ο στρατός θα προσλάβει (ίσως όχι το κατάλληλο ρήμα, αλλά εντάξει) φέτος 10.000 επιπλέον και το 2016 15.000 στρατιώτες. Εντωμεταξύ στο κομμάτι προσλήψεις στο σάιτ της αστυνομίας είχαμε 13.500 (σε σχέση με τις συνήθεις 4.500) επισκέψεις καθημερινά και οι αιτήσεις αυξήθηκαν από τις 1500 στις 4500.

Οι New York Times παρατηρούν και ένα φαινόμενο όχι τόσο συνηθισμένο για τα γαλλικά πράγματα. Έχουμε μια επίδειξη πατριωτισμού, αφού παρατηρείται σε γήπεδα, σε δρόμους, ακόμη και σε επαγγελματικά γεύματα, κόσμος να τραγουδά αυθόρμητα τη Μασσαλιώτιδα, ενώ σε ρεπορτάζ της εφημερίδας, ένα κατασκευαστής σημαιών μας λέει ότι οι παραγγελίες έχουν αύξηση κατά 400%.

Μπορεί η καλή εφημερίδα να υπερβάλει αλλά εμάς δε μας ενδιαφέρει τόσο να παραθέσουμε τα στοιχεία με ακρίβεια, όσο να δώσουμε ένα κλίμα και μια τάση, που φαίνεται να επικρατεί.

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ

 

Soldiers stand guard in front of the central train station on November 22, 2015 in Brussels, as the Belgian capital remained on the highest security alert level over fears of a Paris-style attack. AFP PHOTO / Emmanuel Dunand (Photo credit should read EMMANUEL DUNAND/AFP/Getty Images)

22 November 2015 Βρυξέλλες. (Photo: EMMANUEL DUNAND/AFP/Getty Images)

 

Οι εικόνες στις Βρυξέλλες είναι ακόμη πιο ενδεικτικές. Εξαιτίας του ανθρωποκυνηγητού για τον εντοπισμό του δράστη (ιδού πως συναιρείται η δημοσιογραφική με την αστυνομική γλώσσα και όμως όλα ακούγονται φυσιολογικά), η πόλη βρέθηκε σε lockdown. Αυτό που είδαμε για πρώτη φορά στη Βοστώνη για λίγες ώρες (lockdown με αφορμή όχι λόγω κάποια επιδημίας ή φυσικής καταστροφής, αλλά εξαιτίας τρομοκρατικής απειλής) εδώ κράτησε κάπως περισσότερο. Κλειστά σχολεία, συγκοινωνίες και πολυκαταστήματα. Οδηγίες να μείνουν οι κάτοικοι σπίτι (και «μακριά από τα παράθυρα»). Στρατός και στρατιωτικά οχήματα στους δρόμους, όπλα δίπλα σε πινακίδες μαγαζιών, εκκλήσεις για αποχή (ή συγκεκριμένη χρήση) από τα social media (κάτι ακόμη που θυμίζει Βοστώνη), προσαγωγές υπόπτων με αμφιλεγόμενες διαδικασίες, αύξηση του χρόνου κράτησης σε 72 ώρες, διαρκείς έφοδοι σε υποβαθμισμένη, γκετοποιημένη γειτονιά, γνωστή για την ευκολία να βρει κανείς όπλα (το Molenbeek). Μια πραγματική ατμόσφαιρα πολέμου.

Στον άλλο μισό του δυτικού κόσμου, δηλαδή στις ΗΠΑ, η ευκαιρία δεν μπορούσε να πάει χαμένη. Την επόμενη κιόλας μέρα των επιθέσεων, ο διευθυντής της CIA John Brennan μας ενημέρωσε ότι φταίει ο Edward Snowden και το γεγονός ότι οι παρακολουθήσεις έγιναν δυσκολότερες. Ο διευθυντής του FBI James Comey μας είπε ότι οι εταιρείες πρέπει να βοηθήσουν τις υπηρεσίες πληροφοριών δίνοντας στοιχεία για την κρυπτογράφηση που χρησιμοποιούν στα κινητά τηλέφωνα. Και κάποιος ρεπουμπλικανός από τη Νέα Υόρκη που μέλος των House Intelligence and Homeland Security Committees, βγήκε στο Fox News και είπε ότι δεν είναι καιρός για πολιτικές ορθότητες. Πρέπει να παρακολουθούνται όλες οι μουσουλμανικές κοινότητες ανεξαιρέτως, γιατί «εκεί βρίσκεται η απειλή».

Ο δε David Cameron έσπευσε να ανακοινώσει ότι σκέφτεται ένα νέο πιο εξελιγμένο πακέτο ρυθμίσεων για τις παρακολουθήσεις και τη δυνατότητα για αστυνομικές εφόδους χωρίς εντάλματα και εισαγγελικές εντολές.

ΒΟΣΤΩΝΗ

 

 

Όλα αυτά τα είδαμε σε πρώτη προβολή στη Βοστώνη μετά την βομβιστική επίθεση στο μαραθώνιο το 2013. Κατά τη διάρκεια του ανθρωποκυνηγητού (να το πάλι το ανθρωποκυνηγητό) η πόλη βρέθηκε σε ένα 12ωρο lockdown. Οχήματα του στρατού στους δρόμους, ελικόπτερα, κλείσιμο βασικών οδικών αρτηριών και Μέσων Μαζικών Μεταφοράς, αυτοματοποιημένα μηνύματα στα τηλέφωνα και χαρτιά – ειδοποιήσεις κάτω απ ‘την πόρτα για shelter in place (με άλλα λόγια μείνετε εκεί που είστε, κλείστε την πόρτα πίσω σας και μην κουνηθείτε από εκεί). Στη Βοστώνη η έρευνα εστιάστηκε σε μια συγκεκριμένη περιοχή, το Watertown. Από εκεί έχουμε μαρτυρίες για ανθρώπους που κλείστηκαν σε υπόγεια και σοφίτες, που φοβόντουσαν να κάνουν τον παραμικρό θόρυβο, που δίσταζαν να ανοίξουν στην αστυνομία και όταν άνοιγαν αντιμετώπιζαν τη θέα του όπλου και μια κινηματογραφικού (αλλά εντελώς πραγματικού) στιλ έρευνα στα σπίτια. Και βέβαια η κλασσική μιντιακή και πολιτική υστερία. Να αφαιρέσουμε την υπηκοότητα από όσους είναι ύποπτοι για τρομοκρατική ενέργεια, να διώξουμε όλες τους μετανάστες, να ανασταλούν οι διατάξεις για τα δικαιώματα των κατηγορουμένων, να χρησιμοποιηθούν διατάξεις που ισχύουν στον πόλεμο και να θεωρηθούν οι ύποπτοι, αιχμάλωτοι πολέμου (όλες πραγματικές προτάσεις που ακούστηκαν τότε από εκλεγμένους εκπροσώπους του αμερικάνικου έθνους).

 

***

Απ’ ότι φαίνεται, βρισκόμαστε μπροστά σε μια προσπάθεια να παρουσιαστεί ως κανονικότητα η πλήρης στρατιωτικοποίηση αστυνομικών κατά τ’ άλλα επιχειρήσεων. Τα lockdown, τα στρατιωτικά οχήματα, η απαγόρευση διαδηλώσεων, η αναθεώρηση του Συντάγματος στο πόδι, η ευελιξία της ισχύος των δικαιωμάτων αποτελούν κομμάτια μια πολιτικής που στο όνομα της απειλής για την ασφάλεια, όχι μόνο στρατιωτικοποιεί κάθε κρατική απάντηση, αλλά επιχειρεί να εγκαταστήσει συνθήκες πολέμου σε όλη την επικράτεια, εξωτερική και πλέον εσωτερική. Στο έδαφος μιας καταστροφής το κράτος πειραματίζεται και προχωρά σε νέες ερμηνείες πάνω στο τι συνιστά κανονικότητα, δεδομένο, φυσιολογικό ενδεχόμενο. Απ’ το Ferguson μέχρι τις Βρυξέλλες τα σχολεία κλείνουν για διαφορετικούς λόγους ασφάλειας, ο στρατός καλείται να μπει στη μητρόπολη, ο πανικός γίνεται κομμάτι της πραγματικότητας, οι παρακολουθήσεις εξαγνίζονται, τα εντάλματα και οι διαδικασίες περιττεύουν. Απ’ τη Βοστώνη μέχρι το Παρίσι και τις Βρυξέλλες η συμβουλή «μείνετε μακριά από τα παράθυρά σας» αποκαλύπτει μια δυστοπική πορεία προς ένα μέλλον που η ασφάλεια είναι η σπουδαιότερη των ελευθεριών και ο λόγος που καθαγιάζει όλα τα μέσα. Μαζικοί έφοδοι της αστυνομίας, αφαίρεση εθνικότητας από τους υπόπτους, κυνήγι του «εξτρεμιστικού και ριζοσπαστικού λόγου». Η αστυνομία ζητάει μια συγκεκριμένη χρήση των social media. Είμαστε σε πόλεμο φωνάζει ο Ολάντ. Όλα επιτρέπονται ακούμε εμείς.

Στις ΗΠΑ οι στρατιώτες έχουν προτεραιότητα στις εσωτερικές εμπορικές πτήσεις και η Marine Le Pen ζητάει να κλείσουν τα σύνορα. Απέτυχε η πολυπολιτισμική ή η ουμανιστική ευρωπαϊκή προσέγγιση λένε οι εδώ διανοούμενοι όλων των αποχρώσεων.

Η στρατιωτικοποίηση λοιπόν από τα εξωτερικά σύνορα ως τα γκέτο των μητροπόλεων είναι το νέο (και μοναδικό αποτελεσματικό λένε)       ενδεχόμενο. Είμαστε σε πόλεμο, να κάνουμε το οτιδήποτε για να συντρίψουμε τους (κυρίως αόρατους και θολούς) εχθρούς. Αεροπορικές επιδρομές, βομβαρδισμοί με drones, κατάργηση οποιουδήποτε δικαιώματος, καχυποψία και μίσος για τον διπλανό άλλο. Η απάντηση στην επίθεση στον τρόπο ζωής μας είναι η στρατιωτικές επιχειρήσεις στο μακρινό, εξωτικό εξωτερικό και η ιδιότυπη στρατιωτική κατοχή στο εσωτερικό. Ο σκοπός είναι το σοκ και η αποδοχή της γενικής καταστολής, η υιοθέτηση της «ασφάλειας» ως υπέρτατης αξίας. Η κουβέντα για τα φαινόμενα και εξήγησή της αναβάλλεται μέχρι ένα επόμενο Αμπου Γκράιμπ και κάποιες μελλοντικές ακραίες φωτογραφίες.

Ποιος λοιπόν είναι αυτός ο τρόπος ζωής που υπερασπιζόμαστε και που βρίσκεται υπό επίθεση; Τι αποκαλύπτουν οι απαντήσεις μας για τον τρόπο ζωής μας και την περίφημη κουλτούρα μας, κουλτούρα ελευθερίας και απόλαυσης;

 

***

Ταιριαστό ή άσχετο, σκέφτομαι ότι αξίζει να αναφέρουμε ότι μετά τον τυφώνα Κατρίνα και κυρίως μετά τη διαχείριση της καταστροφής (φυσικής αλλά και ανθρώπινης) από το αμερικανικό κράτος ο George Caffentzis έγραφε στο Θεομηνίες και νέες περιφράξεις στη Νέα Ορλεάνη (στο Looters will be shot, Αρνητικές Επιστήμες – Αρχείο 71):

«Το σύγχρονο μοντέλο διαχείρισης της εργατικής τάξης σε περίπτωση καταστροφών είναι όλο και περισσότερο στρατιωτικοποιημένο. Σε περίπτωση καταστροφής, οι εργάτες γίνονται όλο και περισσότερο όντα χωρίς δικαιώματα, κι αν, μάλιστα αντισταθούν μετατρέπονται σε εχθρό. Με αυτή τη λογική, ο πρόσφυγας γρήγορα μετατρέπεται σε τρομοκράτη».




Εκλογές στην Τουρκία και κουρδικό κόμμα: έκπληξη ή αναμενόμενο γεγονός;

 

Παρ’ότι το Ανώτατο Εκλογοδικείο της Τουρκίας ανακοίνωσε ότι τα τελικά αποτελέσματα θα δοθούν επίσημα μεταξύ 19 και 22 Ιουνίου, ωστόσο  κανείς δε μπορεί να την αμφισβητήσει την αξία του αποτελέσματος των εκλογών της 7ης Ιουνίου στην Τουρκία. Για πρώτη φορά το Κουρδικό Δημοκρατικό Λαϊκό Κόμμα (HDP) κατάφερε αυτόνομο να εκλέξει τουλάχιστον 80 βουλευτές στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση (TBMM), αποφεύγοντας τις μηχανορραφίες και τα «τερτίπια» των συνεργασιών και των ανεξάρτητων βουλευτών των περασμένων εκλογικών αναμετρήσεων που του επέτρεπαν μεν να εκλέγει βουλευτές αλλά να μην έχει αυτόνομη κοινοβουλευτική ομάδα, με ό,τι αυτό σημαίνει τόσο στις ισορροπίες εντός του Κοινοβουλίου όσο και στην ανάδειξη του έργου και των διεκδικήσεων του κουρδικού κόμματος.

Παρά το γεγονός ότι το 13,12% των 47,51 εκατομμυρίων Τούρκων ψήφισε το ΗDP, αυτό δεν ήταν το μόνο θετικό γεγονός των τούρκικων εκλογών. Το πιο σημαντικό ήταν βέβαια ότι το 60% των ψηφοφόρων δεν ψήφισαν το κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚP) του Ερντογάν. Το ΑΚP κατάφερε να πάρει μόλις το 40,87% των ψήφων του τούρκικου λαού, παρά τις προσπάθειες να προσεταιριστεί τόσο Κούρδους ψηφοφόρους όσο και Αλεβίτες. Ωστόσο, θα ήταν κανείς πολύ αφελής να θεωρήσει ότι το ποσοστό αυτό του HDP και η ταυτόχρονη αύξηση της δημοτικότητας του Selahattin Demirtas, του επικεφαλής του κουρδικού κόμματος, ήταν αποτέλεσμα μόνο ή σε μεγάλο βαθμό των κοινωνικών κινημάτων και της στάσης της κίνησης του πάρκου Γκεζί. Αν και είναι μεγαλύτερη η αξία της ενασχόλησής μας με την κουρδική πολιτική στην Τουρκία, ωστόσο αξίζει να αναφερθεί το τι προηγήθηκε των τούρκικων εκλογών.

 

Τα θεμέλια του κόμματος του Ερντογάν είχαν ήδη αρχίσει να τρίζουν τόσο λόγω εσωκομματικών αιτίων όσο και εξωγενών, με κύριο αυτό της παράλληλης δομής, της Κοινότητας Γκιουλέν, που παραπαίει ανάμεσα στο Ισλάμ και στο κοσμικό κράτος. Η κοινότητα Γκιουλέν πάντως σίγουρα είναι ενάντια στην ισλαμικού τύπου κυβέρνηση του ΑΚP που μάλλον κλίνει προς τα κράτη της μέσης Ανατολής παρά προς τη Δύση. Μάλιστα τόσο ενοχλήθηκε η πρώην κυβέρνηση Ερντογάν από την εμπλοκή του Γκιουλέν στα πολιτικά πράγματα της Τουρκίας ώστε απομάκρυνε όλους τους θιασώτες του Φετουλλάχ Γκιουλέν από θέσεις ευθύνης στο Δημόσιο, θεωρώντας το θέμα ζήτημα ζωής και θανάτου, σύμφωνα με τον Ισλέρ, τότε αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης Ερντογάν.

Από την άλλη, μία σειρά από σκάνδαλα που εμπλέκουν και μέλη των οικογενειών της κυβέρνησης άρχισαν να αποκαλύπτουν στην κοινή γνώμη το σαθρό χαρακτήρα της διακυβέρνησης Ερντογάν, ο οποίος μετά από 13 χρόνια στο τιμόνι της Τουρκίας, είτε ως Πρωθυπουργός είτε ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, μοιάζει να αφήνεται στη μοίρα του και να μη μπορεί πια να κρύψει τα προβλήματα κάτω απ’το χαλί. Μέσα σ’όλα τα άλλα, από τα πιο σημαντικά σκάνδαλα που οπωσδήποτε συνετέλεσε στη μείωση της παντοδυναμίας του Ερντογάν, ήταν αυτό των παρανομιών του Ιδρύματος Διακονίας της Νεολαίας και της Εκπαίδευσης, του οποίου μέλη του Δ.Σ. είναι ο υιός και οι θυγατέρες του Ερντογάν, η σύλληψη των παιδιών τριών Υπουργών της κυβέρνησης Ερντογάν  (εσωτερικών, οικονομίας και πολεοδομίας) με κατηγορίες για «ρεμούλες σε δημόσιους διαγωνισμούς, δωροδοκίες, λαδώματα, κατάχρηση εξουσίας και ξέπλυμα βρώμικου χρήματος» στις 17 Δεκμεβρίου 2013, οι τηλφωνικές υποκλοπές σύμφωνα με τις οποίες φαίνεται ότι ο Ερντογάν παρεμβαίνει στον τύπο με απολύσεις και απειλές όπως αυτήν στην Ταράφ το Μάρτιο του 2014, η φίμωση των ΜΜΕ στην Τουρκία (κατάταξη σύμφωνα με το Freedom house στις «μερικώς ελεύθερες χώρες») και άλλα πολλά. Επιπλέον, η παντοδυναμία του Ερντογάν, που ήθελε μάλιστα να την επιβάλει με την αλλαγή του Συντάγματος, η οποία μάλλον ακυρώνεται μετά τα πρόσφατα εκλογικά αποτελέσματα, αποτέλεσε μεγάλη αιτία κόντρας μεταξύ της Κυβέρνησης και του ίδιου ως Προέδρου της Δημοκρατίας, στην οποία μάλιστα περιέχεται και η όλη συζήτηση για την επίλυση του Κουρδικού. Αποκορύφωμα αυτής της διαμάχης ήταν ο καβγάς Αρίντς-Γκιοκτσέκ, ο οποίος στήθηκε πάνω στη συζήτηση της πορείας του κουρδικού και απέδειξε το δίχως άλλο ότι το κυβερνών κόμμα δεν έχει πάρει στα σοβαρά ούτε τη σημασία επίλυσης του κουρδικού με τον πιο αναίμακτο τρόπο, ούτε τη συμμόρφωση που πρέπει να ακολουθήσει η Τουρκία αναφορικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα και το σεβασμό των μειονοτήτων.

 

Τα γεγονότα αυτά καθώς κι άλλες εκφάνσεις του παρακμιακού πολιτικού βίου της γείτονος χώρας (βλ. υπόθεση Βαριοπούλα) συνετέλεσαν καθοριστικά σε αυτό που είχαν προβλέψει πολλοί πολιτικοί αναλυτές αλλά και Πανεπιστημιακοί όπως ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Σαμπαντζί, Φουάτ Κέιμαν, στην εφημερίδα Ραντικάλ στις 25/3/2015. Άλλωστε θα ήταν ανακριβές και αφελές να ισχυριστούμε ότι η πτώση του Ερντογάν, ο οποίος υπολόγιζε σε 400 έδρες από τις 550 της Εθνοσυνέλευσης, οφείλεται μόνον στον κουρδικό λαό, στους αριστερούς και στο Γκεζί παρκ που φαίνεται να αποτελούν υγιή κομμάτια του τουρκικού λαού, που αμφισβητούν τις αυτοκρατορικές λογικές και ζητούν περισσότερη δημοκρατία. Εξάλλου, εάν υπολογίσει κάποιος το ποσοστό του κουρδικού πληθυσμού της Τουρκίας που υπολογίζεται περίπου σε 15% του τούρκικου πληθυσμού, τότε αυτό θα σήμαινε ένα μεγάλο ποσοστό για το κουρδικό κόμμα, γεγονός που δεν είχε ουδέποτε επιτευχθεί και δεδομένου του ποσοστού αυτού, μάλλον θα έπρεπε να έχει επιτευχθεί ένα καλύτερο αποτέλεσμα.

 

Τι όμως έχει συμβεί με το HDP, την κυβέρνηση του βουνού και τον ξεχασμένο στο νησί Ιμραλί Οτζαλάν που έφεραν ένα κόμμα δημοκρατικό και φιλελεύθερο να εκτινάξει τις ελπίδες των προοδευτικών Τούρκων πέρα από τα συνηθισμένα και να δώσουν ένα ηχηρό χαστούκι στον πλεονέκτη Ερντογάν που μέχρι χθες ονειρευόταν να στεγάσει τα αυτοκρατορικά του όνειρα πέραν του φαντασμαγορικού τσαουσεσκικού τύπου Ακσαράι και στην τουρκική Εθνοσυνέλευση;

Μείζον ζήτημα λοιπόν, που απασχόλησε τόσο τον Ερντογάν όσο και το κουρδικό κόμμα, είναι με ποιον πραγματικά πρέπει ή τελικά συνδιαλλέγεται ο Ερντογάν για την πορεία του κουρδικού ζητήματος. Αν και Οτζαλάν και HDP δεν ταυτίζονται, ωστόσο δεν πρέπει να παραβλέπει κανείς το γεγονός ότι ο Οτζαλάν, ως κατάσκοπος και μπλεγμένος «τρομοκράτης» κατά την τουρκική κυβέρνηση, φέρει μία πολιτική και ηθική απαξία καθώς βρίσκεται φυλακισμένος στο νησί Ίμραλί, σε φυλακές υψίστης ασφαλείας. Ο ίδιος ο Ερντογάν, φρόντισε να δώσει την απάντηση ήδη στις 28 Δεκεμβρίου 2012, στο κανάλι 1 της τουρκικής κρατικής ΤRT, μιλώντας για συνομιλίες που έχουν ξεκινήσει με το νησί. Αποφεύγοντας ο τότε Τούρκος Πρωθυπουργός να αναφέρει το όνομα του Οτζαλάν, έδωσε ωστόσο δύο σαφή μηνύματα: ότι δε θα ασχοληθεί με το HDP, το οποίο απειλούσε να του κλέψει έδρες στην Εθνοσυνέλευση και ότι αρχίζει τον προεκλογικό αγώνα για το κόμμα του, στοχεύοντας φυσικά στην προσέλκυση κουρδικών ψήφων, οι οποίες είναι πολλές και πρέπει να κατευθυνθούν προς το κόμμα του προκειμένου να συνεχίσει τη μονοκομματική του διακυβέρνηση και την εθνολαϊκίστικη πολιτική του.

Ωστόσο, ως επίσημη εκδοχή των συνομιλιών με το «νησί» το ΑΚP έδωσε την ανάγκη επίλυσης του προβλήματος της τρομοκρατίας με τον αφοπλισμό κυρίως του  PKK, του οποίου πολλά μέλη (τουλάχιστον 8.000 εκείνη την εποχή) βρίσκονταν στη φυλακή. Είναι λοιπόν φανερή μία τουλάχιστον σε επίπεδο ευχών προσπάθεια συνέχισης της πολιτικής του Οζάλ, ο οποίος ήδη από το 1990 προσπάθησε να ξεκινήσει μία ειλικρινή προσπάθεια επίλυσης του κουρδικού, απλά η οπτική πλέον του Ερντογάν φάνηκε πως είναι φυτεμένη πάνω σε εθνικιστικές πολιτικές αποκλεισμού των Κούρδων που παρουσιάζονται ως εχθροί της εθνικής και εδαφικής ενότητας της μητέρας πατρίδας. Φυσικά, όλη αυτή η νέα προσπάθεια του Ερντογάν, κατηγορήθηκε και από την αντιπολίτευση του CHP καθώς «μύριζε» ψήφους τόσο για τις προεδρικές εκλογές του 2014 όσο και για τις εθνικές του 2015. Πάντως ενδεικτική των σκοπιμοτήτων του νέου Αυτοκράτορα Ερντογάν σχετικά με το κουρδικό και την επίλυσή του ήταν η στροφή αυτή στην προσέγγιση του κουρδικού πληθυσμού μέσω του Οτζαλάν, τον οποίο μέχρι πρότινος (2011) φωτογράφιζε με δηλώσεις για την επαναφορά της θανατικής ποινής.

 

Γιατί όμως ο Τούρκος πρώην Πρωθυπουργός και νυν Πρόεδρος της Δημοκρατίας επικεντρώθηκε για τρία ολόκληρα χρόνια στη δήθεν εξεύρεση λύσης στο κουρδικό, τη στιγμή που άνοιγε άλλες πληγές και συντηρούσε παλιές αμαρτίες όπως αυτές του κατεχομένου τμήματος της Κύπρου, τις σχέσεις με το Ισραήλ και τη Συρία και το νεοεμφανιζόμενο  ISIS; Η απάντηση μοιάζει προφανής. Οποιαδήποτε ταύτιση του Οτζαλάν και του PKK με το HDP και η σχετικά μετριοπαθής στάση που φάνηκε να τηρεί ο Ερντογάν απέναντι στο Ιμραλί και το Καντίλ θα απέβαινε προς ωφέλεια του κουρδικού κόμματος που πάντα έμοιαζε να απειλεί τη μονοκομματική διακυβέρνηση στην τούρκικη εθνοσυνέλευση, εάν κατάφερνε κάποτε να κατέβει αυτόνομο και να περάσει το όριο του 10%. Ωστόσο είναι αλήθεια ότι ο Οτζαλάν ασκεί τεράστια επιρροή στην κυβέρνηση του βουνού χωρίς να σημαίνει ότι οι Κούρδοι αντάρτες ένεθεν κακείθεν των συνόρων εύκολα μπορούν να πεισθούν να παρατήσουν τα όπλα χωρίς σημαντικές οπισθοχωρήσεις από την τουρκική κυβέρνηση.

Βέβαια, όπως αναφέρει και ο Αμπάς Βαλίμ, Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μπογιάτζισι και Κούρδος του Ιράν, «ο αφοπλισμός του κινήματος είναι πρωτίστως θέμα πολιτικό και πρακτικό παρά στρατιωτικό».  Για το λόγο αυτό είναι πολύ σημαντικό να συμμετάσχουν στις συνομιλίες όχι μόνο ο Οτζαλάν αλλά και η κυβέρνηση του «βουνού» που μπορεί να διαφοροποιηθεί από τον Οτζαλάν, αν νοιώσει ότι οι κόποι του και οι διεκδικήσεις του δεν ικανοποιούνται πλήρως από την προσφορά του Ερντογάν προς τον Οτζαλάν.

Τι όμως σημαίνει κουρδικό κίνημα, κυβέρνηση του «βουνού» και PKK και με ποιους όρους θα ήταν ικανοποιημένος ο κουρδικός λαός ώστε να παρατήσει τα όπλα και συμβιβασθεί με το «μεγάλο ηγέτη» Ερντογάν; Την απάντηση την έδωσε το ίδιο το κόμμα του HDP στον Οδικό Χάρτη των 10 σημείων που συνέταξε ο Οτζαλάν και  παρουσίασε το HDP στις 28/2/2015 στο μέγαρο του Ντολμά Μπαχτσέ και μάλιστα στο γραφείο εργασίας του Τούρκου Πρωθυπουργού. Αίσθηση προκάλεσε, πέραν του τόπου παρουσίασης των 10 σημείων που ήδη είχαν συζητηθεί μεταξύ του Οτζαλάν και της αντιπροσωπείας της τούρκικης κυβέρνησης και της κυβέρνησης του «βουνού» όλη αυτή την τριετία, η παρουσίαση τους τόσο από την τριμερή αντιπροσωπεία του HDP όσο και από εκπροσώπους της κυβέρνησης του AKP, δηλωτικό της προόδου της κυβέρνησης, έστω και ελέω πολιτικών σκοπιμοτήτων, σε σχέση με το κουρδικό ζήτημα.

Ο οδικός αυτός χάρτης, ο οποίος συντάχθηκε από τον Οτζαλάν και εγκρίθηκε από την Κυβέρνηση του «βουνού», περιείχε ούτε λίγο ούτε πολύ όλες τις βασικές διεκδικήσεις του κουρδικού λαού όλα αυτά τα χρόνια που διεκδικεί την πολιτική του αυτονομία από το μονολιθικό τούρκικο κράτος. Τα σημεία αυτά συνοψίζονται, στην άσκηση από την τουρκική κυβέρνηση πραγματικά δημοκρατικής πολιτικής, τον προσδιορισμό της εθνικής και τοπικής διάστασης της δημοκρατικής λύσης, τις θεσμικές εγγυήσεις των ελεύθερων πολιτών, την εμπλοκή του κράτους και της κοινωνίας στην άσκηση της δημοκρατικής πολιτικής, τις οικονομικές επιπτώσεις της δημοκρατικής λύσης, το ζήτημα της ασφάλειας με σεβασμό στις δημοκρατικές αξίες και ελευθερίες, τη δημοκρατική και νομικά αξιόπιστη αντιμετώπιση ζητημάτων σχετικά με τις γυναίκες, τον πολιτισμό και την οικολογία, την πλουραλιστική δημοκρατική αντίληψη της έννοιας της ταυτότητας, τον ορισμό του δημοκρατικού κράτους, της κοινής πατρίδας και του έθνους βάσει δημοκρατικών κριτηρίων και τέλος την υιοθέτηση ενός νέου Συντάγματος που θα εμπεριέχει όλα τα παραπάνω, υπό το πρίσμα μίας σύγχρονης, πραγματικά δημοκρατικής διακυβέρνησης.

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η λίστα αυτή παρουσιάστηκε σε μία στιγμή καμπής της συζήτησης επίλυσης του κουρδικού με τον Ερντογάν να μιλάει λίγους μήνες πριν για το Κομπάνι (σημαντικός τόπος για τους Κούρδους) το οποίο σύμφωνα με αυτόν πρόκειται (ή καλύτερα εύχεται) να πέσει στα χέρια του «ΙΚΙΛ (ISIS)» ενώ παράλληλα 49 άτομα σκοτώνονταν στις κουρδικές περιοχές της νοτιοανατολικής Τουρκίας τον Οκτώβρη του 2014. Τέλος, αναφορικά με τα αιτήματα του Οδικού Χάρτη, τα οποία μοιάζουν εκ πρώτης όψεως αφηρημένα, αποτελούν σίγουρα θέσεις αντίθετες στην ασκηθείσα μέχρι τώρα πολιτική του Ερντογάν στο κουρδικό ζήτημα, όπως κορυφώθηκε με την ψήφιση μέρους του Νομοσχεδίου για την Εθνική Ασφάλεια. Αντίθετος μάλιστα στο νομοσχέδιο αυτό εμφανίστηκε ο τωρινός θριαμβευτής των προεδρικών εκλογών, συμπρόεδρος του HDP Σελαχατίν Ντεμίρτας, ο οποίος επανέλαβε ότι οι προωθούμενες ρυθμίσεις για την Εσωτερική Ασφάλεια απέχουν παρασάγγας από οποιαδήποτε προσπάθεια προώθησης της δημοκρατίας.

Τι όμως σημαίνει αυτή η λίστα των 10 σημείων για το κουρδικό κίνημα και κατά πόσο έχει αξία για ολόκληρη την τουρκική κοινωνία μάλλον φανερώθηκε με το αποτέλεσμα των εκλογών της 7ης Ιουνίου. Τα αιτήματα της λίστας Οτζαλάν φανερώνουν χωρίς κανένα πρόσχημα το δημοκρατικό και φιλελεύθερο χαρακτήρα του κουρδικού κινήματος και του HDP, όμοιο με εκείνο των ανθρώπων που συγκεντρώνονταν επί ημέρες στο πάρκο Γκεζί και οι οποίοι δε θα μπορούσαν να βρουν καταφύγιο κάπου αλλού παρά στο κουρδικό κόμμα, μιας και η αριστερά μοιάζει διαμελισμένη και προβληματική. Δεν είναι τυχαίο ότι το κίνημα θεωρεί το κουρδικό ζήτημα και το ζήτημα της δημοκρατίας στην Τουρκία ταυτόσημα, σε σημείο που και τα δύο να μιλούν για εκδημοκρατισμό της χώρας, αποδοχή όλων των εθνοτικών και θρησκευτικών ταυτοτήτων και καθορισμό της έννοιας του πολίτη. Μάλιστα, ο προοδευτικός χαρακτήρας του κουρδικού κινήματος εκφράζεται πρωτίστως με την απαίτηση για ένα νέο Σύνταγμα που θα φέρει την «εκ νέου ίδρυση» της τουρκικής Δημοκρατίας, βασισμένη στις αρχές της ειρήνης και της κοινωνικής συμφιλίωσης, περιλαμβάνοντας φυσικά την επίλυση με δημοκρατικό τρόπο του κουρδικού ζητήματος.

Κάτω από αυτές τις εξελίξεις και τη συνέχιση των επισκέψεων της αντιπροσωπείας της Κυβέρνησης και του κουρδικού κόμματος HDP στο νησί Ίμραλι, αναγκάστηκε ο Ερντογάν να κινηθεί κατάλληλα ώστε να επιτύχει τον έναν και μοναδικό σκοπό του: την άνετη επικράτηση του κόμματος του αλλά και του ίδιου ως υποψηφίου Προέδρου της Δημοκρατίας στις προεδρικές και κοινοβουλευτικές εκλογές του 2014 και 2015 αντίστοιχα. Ενδεικτική κίνηση του σχεδίου προσέγγισης των κουρδικών ψήφων, πέραν της προσέγγισης του «δολοφόνου νηπίων», όπως συνήθιζαν τα τούρκικα ΜΜ Ενημέρωσης να αποκαλούν τον Άπο, ήταν να καταρτίσει η Κυβέρνηση το 2013 Επιτροπή Σοφών η οποία εργάστηκε επί 2 μήνες σε όλη την περιφέρεια προκειμένου να εντοπίσει όλες τις αντιδράσεις της τούρκικης κοινωνίας στο ζήτημα της επίλυσης του κουρδικού. Επίσης, παρέτεινε το ΑΚP την ημερομηνία λύσης του κοινοβουλίου το καλοκαίρι του 2014 από την 1η Ιουλίου στις 25 Ιουλίου, προκειμένου να ψηφιστεί νομοσχέδιο για το πακέτο λύσης του κουρδικού. Βέβαια, οι αντιδράσεις του HDP δεν άργησαν να φανούν θεωρώντας ότι οι κινήσεις αυτές αποσκοπούσαν το δίχως άλλο στην άγρα κουρδικής ψήφου από τον Ερντογάν, που διεκδικούσε μία πανηγυρική εκλογή στο ύψιστο αξίωμα της τουρκικής Δημοκρατίας.

Τόσο λοιπόν με αυτές τις έμμεσες ενέδρες όσο και με ευθείες επιθέσεις σε βάρος του κουρδικού HDP, όπως στις 15.3.2015 όπου ανέφερε επί λέξει «…Έχουμε αντίκρυ μας μία αρρωστημένη νοοτροπία που στηρίζει όλες τις ελπίδες της στα επεισόδια των βανδάλων στους δρόμους…», ο Ερντογάν δεν κατάφερε παρά να συσπειρώσει έναν κόσμο προοδευτικό και όχι αναγκαστικά αριστερό στο κουρδικό κόμμα, απέναντι στη ματαιοδοξία του για μία οθωμανικού τύπου υπερπροεδρία που ονειρευόταν για τον εαυτό του. Το ΗDP και το εθνικιστικό κόμμα των γκρίζων λύκων MHP αναγορεύτηκαν σε κύριους αντιπάλους του ΑΚP, παραγκωνίζοντας το σοσιαλιστικό κόμμα του CHP, το οποίο έτσι κι αλλιώς αποδεικνύεται ένα χλιαρό κόμμα και απέναντι στο κουρδικό ζήτημα.

 

Η μεγάλη για τις περιστάσεις επιτυχία του κουρδικού κόμματος, βασίστηκε επιπλέον και  στην ούτως ή άλλως ξεκάθαρη πλέον διάθεση του PKK και της πολιτικής έκφρασης του από τον Οτζαλάν και του HDP να τελειώσει τον πόλεμο και να μεταφέρει το ζήτημα σε πολιτικό επίπεδο. Χαρακτηριστικές είναι οι δηλώσεις του Διοικητή του PKK Καντίλ Μουράτ Καραγιλάν στην φιλοκουρδική εφημερίδα «Γενί Γκιουντέμ» την 23/6/2015 όπου αναφέρεται στη λύση του κουρδικού με θέσπιση του δικαιώματος της αυτοδιοίκησης, στο τέλος του πολέμου ήδη από τις 25 Απριλίου 2013 και στη στήριξη των ελπίδων σε δράση του AKP, το οποίο οφείλει όπως λέει «… να καθαρίσει το δρόμο…», ώστε να υπάρξει και η τελική συμφωνία μεταξύ των πλευρών. Δε θα πρέπει να αγνοηθεί  η αναφορά του Καραγιλάν στις Ηνωμένες Πολιτείες τις οποίες θεωρεί αντίθετες σε μία επίλυση του κουρδικού που φτάνουν μέχρι να βάζουν και εμπόδια στην πορεία λύσης.

Συμπερασματικά, θα λέγαμε ότι η ανάδειξη του HDP σε τέταρτο κόμμα ήταν αποτέλεσμα πολλών παραγόντων και θα ταν λάθος να θεωρήσουμε μόνο το Γκεζί Παρκ την αιτία της μεγάλης επιτυχίας του κουρδικού κόμματος.  Μάλλον η πιο σημαντική αιτία είναι η αθρόα μετακίνηση των Κούρδων ψηφοφόρων  οι οποίοι έδωσαν την αύξηση του 3% στο HDP εγκαταλείποντας το AKP και τον κυρίαρχο Ερντογάν.  Η δεύτερη πηγή (περίπου 3% ακόμα) εμπίπτει στις λεγόμενες «δανεικές ψήφους» που κάθε φορά έλκονται από το κόμμα που διεκδικεί με τον πληρέστερο τρόπο τις δυτικές αξίες και αυτή τη φορά το HDP φάνηκε πιο ώριμο από το CHP. Σε όλο αυτό πρέπει να προστεθεί κι ένα μικρό ποσοστό κάτω του 1% που προέρχεται από ψηφοφόρους Αλεβίτες, το σύνηθες κοινό του CHP.  Το σημαντικό βέβαια και η μεγάλη πρόκληση του HDP είναι η διατήρηση του ποσοστού του, γεγονός που μπορεί να το αναδείξει ακόμα και στη μείζονα αντιπολίτευση στις επόμενες εκλογές, είτε αυτές γίνουν τώρα λόγω μη σχηματισμού κυβέρνησης είτε σε λίγα χρόνια, μιας και πολλοί ισχυρίζονται ότι μία κυβέρνηση του AKP με το κόμμα των γκρίζων λύκων δε μπορεί να συνεργαστεί παρά μόνο σε καθημερινά ζητήματα και όχι στα μεγαλεπήβολα πολιτικά σχέδια του Ερντογάν.

 




η απειλή του φανατικού Ισλάμ ως πρόσχημα

 

Πριν από λίγες μέρες πραγματοποιήθηκε εκδήλωση σε κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας με θέμα «Η απειλή του φανατικού Ισλάμ και η εσωτερική ασφάλεια». Καλεσμένοι να μιλήσουν για αυτό το θέμα, ήταν δυο πρώην και ο νυν υπουργός Προστασίας του Πολίτη (ο Μ. Χρυσοχοίδης, ο Ν. Δένδιας και ο Γ. Πανούσης). Ενόψει μας Ευρώπης που περιχαρακώνεται  ολοένα και περισσότερο με το πρόσχημα της τζιχαντιστικής απειλής και σε μια χώρα που τα κανάλια της απελπισμένα προσπαθούν να ενώσουν τζιχαντιστές με ποινικούς και μέλη επαναστατικών οργανώσεων, είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον, σκέφτηκα, να παρακολουθήσουμε τι έχουν να πουν οι υπουργοί.

2

H εκδήλωση ξεκίνησε με την Άννα Διαμαντοπούλου να λέει πως το συγκεκριμένο θέμα δημιούργησε τη μεγαλύτερη «κινητικότητα» από όλες τις προηγούμενες εκδηλώσεις του δικτύου. Συγκεκριμένα είπε πως έλαβε «αριστερίστικα και εθνικιστικά σήματα, καθότι και οι δύο πλευρές έχουν μεγάλα πάθη», μην παραλείποντας να συσχετίσει τα δύο λεγόμενα άκρα. Η Διαμαντοπούλου έκανε μια εισαγωγή  μιλώντας για το πώς οργανώσεις όπως ο ISIS έχουν την «πολιτική και θρησκευτική φαντασίωση να καταστρέψουν τη Δύση» και πως πρέπει να διασφαλίσουμε «την εσωτερική ασφάλεια δηλαδή την κοινωνική ειρήνη» της χώρας μέσω της φύλαξης των συνόρων, ενίσχυσης της Frontex κλπ. Μεταξύ άλλων είπε πως «τα κέντρα φιλοξενίας έχουν μόνο νόημα αν επαναπατρίζουν». Συντονιστής της εκδήλωσης ήταν ο Χ. Μεμής (Protagon, Τα Νέα) επιχειρώντας αρχικά να μεταφέρει την επικαιρότητα που θέλει την Ευρώπη να σχεδιάζει επέμβαση στη Λιβύη προκειμένου να «ελέγξει» τις μεταναστευτικές ροές καθώς και τη συζήτηση περί πράσινης κάρτας που θα δίνει, σύμφωνα με τον Μεμή, τη δυνατότητα στους μορφωμένους μετανάστες να δουλεύουν στην ΕΕ.

Μεσολάβησε ένα βίντεο του Επιτρόπου Μετανάστευσης, Εσωτερικών Υποθέσεων και Ιθαγένειας Δ. Αβραμόπουλου, ο οποίος με  έντονο στοιχείο δραματικότητας μίλησε για τα μεγάλα ευρωπαϊκά ιδεώδη, για «τον ισλαμικό φανατισμό που είναι η βασική απειλή ενάντια στην Ευρώπη» και την «αθόρυβη και ειρηνική πρόληψη και αντιμετώπιση με όλα τα πρόσφορα μέσα ενάντια στην απειλή».

Μετά το βίντεο, πρώτος μίλησε ο Μιχάλης Χρυσοχοίδης ο οποίος ξεκίνησε διαχωρίζοντας την ισλαμιστική τρομοκρατία με την ισλαμοφοβία σε περίπτωση που κάποιος τα ταύτιζε. Αργότερα μίλησε για τους λόγους, σύμφωνα πάντα με τον ίδιο, που οδηγούν στον ισλαμικό φανατισμό. «Ανεργία, περιθωριοποίηση/γκετοποίηση, ριζοσπαστικοποίηση, ισλαμικός φανατισμός». Συνέχισε λέγοντας «από τις σπηλιές του Αφγανιστάν της Al Qaida μέχρι το τρομοκρατικό ψευδοκράτος του ISIS, αυτή η διαφοροποίηση θέτει διάφορα ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε». Μίλησε για επιχειρήσεις στην περιοχή, μίλησε για ενίσχυση του τοπικού αντίπαλου στρατού  (του ISIS) και τέλος τη διπλωματική συνεργασία με άλλα κράτη. Αναφέρθηκε στο ξεκίνημα του φαινομένου και στον «πανικό» που αισθάνεται ο ευρωπαίος πολίτης που «σκέφτεται ότι ανάμεσα του βρίσκεται κάποιος που θα μπορούσε να κάνει τέτοια πράγματα» (όπως τρομοκρατικές επιθέσεις). Σύμφωνα με πηγές που δεν ανέφερε και δεν μπορέσαμε να βρούμε, ο Χρυσοχοίδης υποστήριξε πως «τα 2/3 των Μουσουλμάνων της Ευρώπης ασπάζονται τον τζιχαντισμό». Συνέχισε μιλώντας για την αιτία που οδηγεί στην υιοθέτηση της ιδεολογίας του τζιχαντισμού, λέγοντας πως «η αποτυχία της Αραβικής Άνοιξης έβγαλε ως προϊόν καταπιεσμένες μάζες που λειτουργούν ως τρομοκράτες» αναφερόμενος συγκεκριμένα στην Τυνησία και την Αίγυπτο.

Το σημείο που στάθηκε ιδιαίτερα ήταν «η μαζική είσοδος χιλιάδων ανθρώπων που μπαίνουν ανεξέλεγκτα μέσα στην Ελλάδα». «Έχουμε το πρόβλημα των προσφύγων που γίνονται πρόσφυγες λόγω πολεμικών λόγων και σε αυτό δεν υπάρχει καμία συζήτηση για φιλοξενία, προστασία, περίθαλψη κλπ». Συνέχισε λέγοντας, «τους νόμιμους μετανάστες πρέπει να τους διαχειριζόμαστε όπως όλους τους πολίτες. Αυτό που δεν πρέπει να διαπραγματευτούμε είναι ότι δε μπορεί όποιος έρχεται στη χώρα να κυκλοφορεί ελεύθερος παρανόμως» γιατί σύμφωνα με τον Χρυσοχοίδη «αυτός ο άνθρωπος (σ.σ. ο παράνομος μετανάστης) είναι το μεγαλύτερο εργαλείο εγκληματικότητας». Αναφέρθηκε στην Αμυγδαλέζα και πως αρχικά φτιάχτηκε για να χωρέσουν 800 άτομα, ενώ οι συνθήκες ήταν πολύ καλές. Μίλησε για την μεγάλη σημασία της θωράκισης των συνόρων από τη Frontex και πως πρέπει «να ελεγχθεί η λαθρομετανάστευση που οδηγεί είτε στην τρομοκρατία, είτε στην ισλαμοφοβία». Στο τέλος της ομιλίας του, αναφέρθηκε στο ότι δεν υπάρχει κοινή μεταναστευτική πολιτική και πως έχει αντιμετωπίσει «πρωτοφανή αδιαφορία από τις πρεσβείες των χωρών προέλευσης». Έκλεισε λέγοντας πως η αστυνομία χρειάζεται υποστήριξη γιατί κάνουν μεγάλη προσπάθεια «να φιλοξενούν ανθρώπους στα τμήματα και να διατηρούν την εσωτερική ασφάλεια και τις ροές των μεταναστών».

 

4

Ο επόμενος που μίλησε ήταν ο υπουργός Νίκος Δένδιας, ο οποίος πήρε το λόγο, ευχαριστώντας τη Διαμαντοπούλου που έδωσε αυτή τη μεγάλη ευκαιρία να συναντηθούν «λογικές φωνές». Αρχικά δήλωσε την «συμπαράσταση του και την αγάπη του» στον καινούριο υπουργό Πανούση αντιλαμβανόμενος το δύσκολο έργο του μιας και ο ίδιος όπως είπε δεν είχε κοιμηθεί το βράδυ που ο Σαμαράς τον είχε ενημερώσει για την ανάληψη του συγκεκριμένου υπουργείου. Ξεκίνησε μιλώντας για τις μεταναστευτικές ροές λέγοντας κι αυτός πως «δε μπορεί να έρχονται στη χώρα οι μετανάστες και να περιφέρονται» γι’ αυτό και δημιουργήθηκαν τα προαναχωρησιακά κέντρα κράτησης.  «Το ξεκίνησε ο Μιχάλης και το παρέλαβα από κείνον» είπε αναφερόμενος στον Χρυσοχοίδη. «Είχαμε επιστρέψει 50.000 ανθρώπους, ήμασταν πρωταθλητές» δήλωσε. Συνέχισε λέγοντας πως «τουλάχιστον 3000 Μουσουλμάνοι Ευρωπαίοι πολίτες μάχονται στη Συρία και πως αυτοί μπορεί να είναι εν δυνάμει απειλή στην έννομη Ευρώπη». Είπε πως δεν είναι δυνατόν να τους παρακολουθούμε όλους και πιο συγκεκριμένα δήλωσε πως «υπερσύγχρονα συστήματα έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθούν μέχρι 9 άτομα στο έδαφος τους άρα αυτά που ακούτε ότι κάνει η αστυνομία δεν ισχύουν». Μίλησε για τα μη επαρκή κονδύλια της Ευρώπης για τη μετανάστευση και πως «αν η ΕΕ πιστεύει πως θα τη βγάλει φτηνά είναι γελασμένη». Σε εκείνο το σημείο πρόσθεσε παρακαλώντας το ακροατήριο να μη το λάβει καχύποπτα πως «από τα συνολικά τρομοκρατικά συμβάντα, πάνω από το 70% έχει τουλάχιστον ένα στοιχείο ισλαμισμού». Μίλησε για τη συμμαχία της Ελλάδας με το Ισραήλ και το κατά πόσο αυτό «μας κάνει και εμάς στόχο»,  φέρνοντας τον «εχθρό» έξω από το σπίτι μας. Πιο συγκεκριμένα ανέφερε πως «ο τρομοκράτης στη Βουλγαρία που έβαλε βόμβα σε Ισραηλινούς είχε προσπαθήσει να εισέλθει στην Ελλάδα μέσω του Έβρου και στάλθηκε πίσω». Μίλησε επίσης για τις συχνές επισκέψεις της επιτρόπου Μάλστρομ  «που είχε κάνει μόνιμο προορισμό της την Ελλάδα» και πως κάτω από αυτή τη στενή επίβλεψη όλα λειτουργούσαν όπως έπρεπε. Πρότεινε να ενωθούν τα υπουργεία Ναυτιλίας και Προστασίας του Πολίτη προκειμένου να υπάρχει κοινή διαχείριση στο θέμα της μετανάστευσης. Είπε επίσης πως «ο φράχτης είναι ένα μικρό κομμάτι, την δουλειά την κάνουν οι κάμερες» και γι’ αυτό θα πρέπει να ενισχυθούν αυτά τα συστήματα. Τέλος, περιέγραψε διάφορες επιχειρησιακές ομάδες που θα έπρεπε να ενισχυθούν με ραντάρ και κάμερες προκειμένου να προλαβαίνουμε την είσοδο των μεταναστών στη  χώρα.

Ο τελευταίος που μίλησε ήταν ο νυν υπουργός Γιάννης Πανούσης. Ξεκινώντας αναρωτήθηκε «πώς να μιλήσεις στην Ευρώπη για το μεταναστευτικό όταν έχεις ανοιχτά μέτωπα με το Eurogroup». Συνέχισε την ομιλία του κάνοντας κάποιες παραδοχές σε σχέση τη παγκόσμια και ευρωπαϊκή κατάσταση. Μίλησε για τη «νέα γεωγραφία εξουσίας που δημιουργήθηκε με την παγκοσμιοποίηση» και  την Ευρώπη φρούριο, προτρέποντας «να μην μπερδεύουμε τη συνθήκη Σένγκεν με το πρόγραμμα Τάμπερε». Είπε πως «η απειλή δεν έρχεται μόνο από τα σαπιοκάραβα αλλά έρχεται και ως τουρίστας και ενταγμένος ευρωπαίος πολίτης». Ο Πανούσης είπε πως «μιλάμε για έναν πλανητικό τρόμο με πρόσημο το Ισλάμ» ενώ δεν δίστασε να πει πως «το Αφγανιστάν έχει κυρίως εγκληματική δραστηριότητα» λέγοντας και αυτός να μην το λάβουμε καχύποπτα. «Για φανταστείτε τι θα συμβεί αν φέτος το καλοκαίρι έρχονταν 500.000 μετανάστες;» αναρωτήθηκε και συνέχισε λέγοντας πως «τα χρήματα δε λύνουν ούτε τα ζητήματα ασφάλειας, ούτε τίποτα». Συνέχισε λέγοντας πως «πρέπει να τελειώνουμε με την ιστορία της διαπραγμάτευσης για να ασχοληθούμε με ριζικές προτάσεις». Η κατά τα άλλα χαοτική ομιλία του Πανούση τελείωσε με την εξής δήλωση «το κεκτημένο του Δένδια εμείς θέλουμε να το κρατήσουμε στο κέντρο της Αθήνας και νομίζω το κρατάμε ως τώρα». Σε ερωτήσεις από το κοινό μετά το τέλος της τοποθέτησης του, ο Πανούσης δήλωσε πως θέλει να ξαναδεί το θέμα της ενσωμάτωση αναρωτώμενος «αν έχουμε αντιληφθεί ότι μεθαύριο θα μας συλλάβει κάποιος από την Αλβανία ή θα μας δικάσει κάποιος από τη Ρουμανία».

1

Στη συνέχεια ο λόγος πέρασε στο κοινό, στο οποίο μεταξύ άλλων βρίσκονταν ο Θεόδωρος Πάγκαλος, ο Γιώργος Φλωρίδης (πρώην αρχηγός ΕΛ.ΑΣ, Υπουργός Δημοσίας Τάξης 2003-2004), ο Πάνος Μπεγλίτης (Υπουργός Εθνικής Άμυνας 2011), ο Λευτέρης Οικονόμου (πρώην αρχηγός της ΕΛ.ΑΣ και υφυπουργός Δημόσιας Τάξης) ο πρώην δικοικητής της ΕΥΠ και διάφοροι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ. Οι ερωτήσεις από το κοινό και τους πρώην υπουργούς και αρχηγούς της αστυνομίας αφορούσαν είτε την ενσωμάτωση των μεταναστών, είτε την επέμβαση στη Λιβύη με τον Πάγκαλο να διευκρινίζει τα μεγάλα συμφέροντα της Ευρώπης ενόψει της επέμβασης στην περιοχή λέγοντας πως «η Ευρώπη δεν έχει μόνο αγνές προθέσεις». Όταν το πάνελ και πιο συγκεκριμένα ο Πανούσης ρωτήθηκαν από δημοσιογράφο αν υπάρχει κάποια τεκμηριωμένη έρευνα που να ενώνει τους μετανάστες με το τζιχαντισμό εκείνοι απάντησαν (Πανούσης, Χρυσοχοίδης) πως καλό είναι να μην ταυτίζουμε τις έννοιες αλλά καλό είναι να τις κοιτάμε, αποφεύγοντας έτσι να απαντήσουν πως απλά δεν υπάρχει.

Είναι πραγματικά ενδιαφέρον πως σε μια εκδήλωση με θέμα την «απειλή του φανατικού Ισλάμ» και την «εσωτερική ασφάλεια» οι καλεσμένοι μίλησαν αποκλειστικά για το μεταναστευτικό θέμα. Το πώς και γιατί ενώνεται η Frontex και τα ραντάρ με το φανατικό Ισλάμ δεν απαντήθηκε ποτέ. Οι πρώην υπουργοί κατέφευγαν συνεχώς σε γενικεύσεις (χωρίς καμία τεκμηρίωση) λέγοντας για παράδειγμα ότι ο παράνομος μετανάστης, καθώς δε ξέρουμε ποιος είναι και τι πιστεύει, είναι εν δυνάμει τρομοκρατική απειλή. Η απειλή έρχεται απ’ έξω ή μπορεί να είναι και χρόνια μέσα αλλά είναι σίγουρα οι άλλοι. Οι αλλόθρησκοι, οι ξένοι, οι παράνομοι. Το πώς φτάνουμε από αυτό το σημείο να στοχοποιούνται δεκάδες μετανάστες και να πέφτουν θύματα ρατσιστικών επιθέσεων από ναζιστικές οργανώσεις δε μπήκε καθόλου στη συζήτηση παρά μόνο από τον Χρυσοχοΐδη που διαχώρισε την ισλαμιστική τρομοκρατία από την ισλαμοφοβία (;). Όσο μιλούσαν για τις μεταναστευτικές ροές, ήταν φανερό πως η Ευρώπη της επιτήρησης και της ασφάλειας* είναι κάτι καλό, προοδευτικό και η μόνη λύση. Η Frontex σώζει ζωές, σώζει εμάς από αυτούς και όλα συμβαίνουν για την ευρύτερη κοινωνική και ευρωπαϊκή ειρήνη.

 

*σχετικά, βλ. το βιβλίο του Αποστόλη Φωτιάδη: «Έμποροι των συνόρων: Η νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική επιτήρησης»

 

φωτογραφία εξωφύλλου Oona Räisänen




Αυστραλία: από τις επιχειρήσεις σκούπας στο illridewithyou

 

Όλα ξεκίνησαν ή τουλάχιστον μοιάζουν να ξεκίνησαν τη Δευτέρα το πρωί στις 09:45 (ώρα Αυστραλίας) στο St Martins Place του Σίδνεϊ. Ένας άντρας που οπλοφορούσε πήρε διάφορους ανθρώπους ως ομήρους και κλείστηκε σε ένα καφέ της πλατείας. Μετά από λίγα λεπτά, κρέμασε απ’ έξω μια σημαία με τη φράση «Shahada», υποδηλώνοντας την υποστήριξη του στον ISIS. Μέχρι νωρίς το απόγευμα (ώρα Ελλάδας), πέντε όμηροι είχαν καταφέρει να διαφύγουν, ενώ μέχρι πριν λίγο κανείς δε γνώριζε το συνολικό αριθμό των ομήρων.  Ο άντρας που κρατούσε τους ομήρους δημοσίευσε μέσω youtube τα αιτήματα του και οι διαπραγματεύσεις με την αυστραλιανή αστυνομία συνεχίζονταν μέχρι τη λήξη της ομηρίας που έγινε πριν λίγο. Σύμφωνα με όσα μεταδίδουν τα διεθνή Μέσα αυτή τη στιγμή, αναφέρονται δύο νεκροί (μεταξύ αυτών και ο άντρας που κρατούσε τους ομήρους) και τρεις σοβαρά τραυματίες .Τα Αυστραλιανά μέσα μετέδιδαν λεπτό προς λεπτό την κατάσταση, για πάνω από 16 ώρες, περαστικοί έβγαζαν selfies έξω από την καφετέρια που κρατούνταν οι όμηροι και στα social media τα σχετικά χάσταγκ ,όπως το #sydneysiege  ήδη μετράνε εκατομμύρια tweets.

Πριν το #sydneysiege

Μόλις κάποιους μήνες πριν και πιο συγκεκριμένα στις 18 Σεπτεμβρίου 2014, η Αυστραλιανή αστυνομία είχε πραγματοποιήσει τις μεγαλύτερες στην ιστορία της επιχειρήσεις σκούπας στις πόλεις του Σίδνεϊ και του Μπρίσμπεϊν, ψάχνοντας άτομα φερόμενα ως μέλη του ISIS. Λίγες μέρες αργότερα είχε ακολουθήσει αντίστοιχη επιχείρηση σκούπας και στη Μελβούρνη. Σύμφωνα με την κυβέρνηση Abbott, υπήρχαν πληροφορίες για επικείμενη τρομοκρατική απόπειρα μελών του ISIS εναντίον υψηλών κυβερνητικών στελεχών. Με πρόσχημα την τρομοκρατική απειλή, η Αυστραλιανή αστυνομία με 800 πάνοπλους αστυνομικούς μπήκε σε διάφορα σπίτια «υπόπτων» στις πόλεις του Σίδνεϊ και του Μπρίσμπεϊν. Για κάποιες από αυτές τις επιχειρήσεις της αστυνομίας υπήρξαν καταγγελίες ότι η αστυνομία έσπασε τις πόρτες των σπιτιών και συνέλαβε τους άντρες ενώ από τις γυναίκες ζητούσαν με τη βία να βγάλουν τις μαντίλες τους. Όταν κάποιες αρνήθηκαν, ξυλοκοπήθηκαν μπροστά στα παιδιά τους. Οι πολιτικές μουσουλμανικές οργανώσεις  της Αυστραλίας μιλούσαν τις επόμενες μέρες, για στοχοποίηση και εκφοβισμό της κοινότητας, καταγγέλλοντας την αστυνομοκρατία του Αυστραλιανού κράτους. Την επόμενη μέρα, περίπου 500 με 700 άτομα διαδήλωσαν στην δυτική περιοχή Λακέμπα του Σίδνεϊ ενάντια στις ισλαμοφοβικές επιχειρήσεις σκούπας.

312964-5c60b6a6-3f25-11e4-984a-3af64847c70c

Την ίδια στιγμή, η φασιστική οργάνωση Australian Defence League πόσταρε αντίστοιχα καλέσματα για την ίδια πλατεία, γράφοντας «Να κάνουμε γνωστή την παρουσία μας και να πάμε εκεί με τη βία ενάντια στους μπάσταρδους τρομοκράτες»  («Let’s make our presence known and get there in force against these bastard terrorists»). Τις επιχειρήσεις σκούπας ακολουθεί ο θάνατος του 18χρονου μουσουλμάνου Numan Haider έξω από το αστυνομικό τμήμα στην περιοχή Endeavours Hills. Κάποιες ώρες νωρίτερα, ο Numan Haider είχε ενημερωθεί από τους γονείς του ότι τον ψάχνει η αστυνομία. Ο ίδιος κάλεσε την αστυνομία να ζητήσει εξηγήσεις και εκείνοι τον κάλεσαν στο τμήμα. Όταν ο ίδιος έφτασε στο τμήμα, βγήκαν 2 αστυνομικοί να τον συναντήσουν και εκείνος τους μαχαίρωσε. Ακολούθησαν πυροβολισμοί και ο Haider χτυπήθηκε θανάσιμα. Στις τσέπες του βρέθηκαν, σύμφωνα με την αστυνομία, 2 μαχαίρια και μια σημαία του ISIS επιβεβαιώνοντας τις πληροφορίες της αστυνομίας ότι ο 18χρονος είχε σχέσεις με τον ISIS. Περίπου μια εβδομάδα μετά, ο πρωθυπουργός της Αυστραλίας, Tony Abbott, εγκρίνει αεροπορικά χτυπήματα ενάντια στον ISIS στη Συρία και αναπτύσσει μονάδες ειδικών δυνάμεων. Περίπου 5 μέρες μετά, ο ISIS καλεί τα μέλη του να λειτουργήσουν ως «μοναχικοί λύκοι» (lone wolves) και να πραγματοποιήσουν επιθέσεις στην Αυστραλία. Στις 4 Δεκεμβρίου η Αυστραλιανή κυβέρνηση μετατρέπει σε ποινικό αδίκημα το ταξίδι στη Ράκα (πόλη στη Συρία, στην οποία θεωρείται ότι βρίσκεται το αρχηγείο του ISIS).

#illridewithyou

Μέσα σε αυτό το πολύ τεταμένο κλίμα φτάνουμε στη σημερινή πολιορκία του Lindt Café στο Σίδνεϊ. Κάποιες ώρες μετά την πολιορκία του καφέ και ενώ ήδη υπάρχουν φόβοι για αντι-ισλαμικές  επιθέσεις, κάποιος επιβάτης ενός τρένου γράφει στο τουίτερ  ότι μια μουσουλμάνα γυναίκα που καθόταν δίπλα του βγάζει σιωπηλά τη μαντίλα. Ο επιβάτης την ακολουθεί και της λέει να την ξαναβάλει και  πως αυτός θα είναι δίπλα της και θα περπατήσουν μαζί στο σταθμό. Ο ίδιος γράφει πως η γυναίκα τον αγκάλιασε κλαίγοντας και έφυγε τελικά μόνη της.

https://twitter.com/MichaelJames_TV/status/544339713394368512

Αυτό το τουίτ ήταν η αρχή για δεκάδες άλλα αντίστοιχα τουίτς. Σ’ αυτά οι χρήστες ενημέρωναν για τη διαδρομή που θα ακολουθήσουν και πρότειναν σε όποιον ήθελε να στείλει μήνυμα για να πάνε μαζί με μεγαλύτερη ασφάλεια. Η ίδια χρήστρια που γράφει το πρώτο τουίτ με τη διαδρομή της έχει και την ιδέα για ένα σχετικό χάσταγκ.

Μέσα σε λίγες ώρες το #illridewithyou γεμίζει από προσφορές διαφόρων που προτίθενται να συνταξιδέψουν μαζί με μουσουλμάνους που ζουν ή εργάζονται κοντά τους έτσι ώστε να αποφύγουν πιθανές ισλαμοφοβικές επιθέσεις. Μέσα στις πρώτες 2 ώρες το χάσταγκ είχε ήδη 40.000 «προσφορές».

https://twitter.com/ZuckerBaby/status/544409398605398016

Κάποιοι ανέβαζαν μέχρι και φωτογραφίες με προσωρινά αυτοκόλλητα που έγραφαν πάνω το I’ll ride with you, προκειμένου να είναι ορατοί σε όποιον χρειάζεται βοήθεια.

Ενάντια στην ισλαμοφοβία, που είναι ένα πρόβλημα που μεγαλώνει παγκοσμίως και δυστυχώς και στην Ελλάδα, οι Αυστραλοί απαντάνε με ένα χάσταγκ αλληλεγγύης και υποστήριξης. Φυσικά το #illridewithyou ήδη σχολιάζεται και στα ελληνικά social media ως μια καταπληκτική ένδειξη αλληλεγγύης των Αυστραλών. Κάποιοι μιλάνε για «μάθημα από τους Αυστραλούς» και σχολιάζουν πως πρέπει (εδώ στην Ελλάδα) να παραδειγματιστούμε από τους αλληλέγγυους και μη-βίαιους Αυστραλούς (;;;). Τις τελευταίες 25 μέρες, 600+ Σύριοι πρόσφυγες βρίσκονταν στην πλατεία συντάγματος ζητώντας να τους δοθεί η άδεια να ταξιδέψουν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Μικρά παιδιά και γυναίκες ξεπάγιαζαν και κοιμόντουσαν μέσα στη βροχή όλο αυτόν τον καιρό. Το κίνημα αλληλεγγύης προς τους Σύριους πρόσφυγες της πλατείας συντάγματος περιορίστηκε σε κάποιους ανθρώπους που λίγο πολύ τρέχουν έτσι κι αλλιώς είτε για αντίστοιχα ζήτημα είτε γενικώς. Κάτι μου λέει πως όλοι αυτοί που μιλάνε για μαθήματα δεν πέρασαν ποτέ από την πλατεία, ούτε καν για να δώσουν ένα κασκόλ. Μπορεί απλά να είμαι καχύποπτη. Είμαστε όμως πάντα τόσο καλοί να θαυμάζουμε το πόσο προοδευτικά, πόσο ειρηνικά , πόσο καλύτερα διαχειρίζονται οι υπόλοιποι Δυτικοί όλα τα θέματα όταν στην ουσία αδυνατούμε να δείξουμε αλληλεγγύη (για τα ίδια θέματα) στους ανθρώπους δίπλα μας. Η κάθε @sirtessa που πόσταρε τη διαδρομή της στο τούιτερ ανέλαβε μια ευθύνη. Μια ευθύνη που οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θα ήθελαν να πάρουν είτε από φόβο, είτε από αδιαφορία. Το  #illridewithyou είναι τόσο σημαντικό γιατί είναι τόσο μαζικό. Αυτό δηλαδή που θα μπορούσε να είναι και το #syrianrefugeesGR. Αλλά μάλλον αυτό ήταν πολύ κοντινό και πολύ πραγματικό. Κι έτσι δεν μπορούσαμε μόνο να σχολιάσουμε, έπρεπε και να κάνουμε κάτι.

* με στοιχεία από WSJ , mashable και gizmondo

 

foto εξωφύλλου: descrier